سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران پژوهش‌های ارتباطی 2538-2977 32 4 2026 02 20 Identifying the challenges, platforms, and opportunities of labor relations based on attracting elites to the IRIB شناسایی چالش‌ها، بسترها و فرصت‌های روابط کار مبتنی بر جذب نخبگان در سازمان صداوسیما 737596 10.22082/cr.2026.2087903.2922 FA سید محمد حاجی پور دانشجوی دکترا، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0006-3342-2359 صدیقه طوطیان اصفهانی دانشیار، گروه مدیریت دولتی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-1794-8215 حرمت اصغری استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2026 05 02 The present study aims to identify the challenges, contexts, and opportunities of employment relations based on elite attraction in the Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) organization. The digital age and rapid technological transformation have confronted public media organizations with the necessity of attracting and retaining top talents; however, the traditional and bureaucratic structures governing these organizations often fail to provide a suitable context for elite flourishing. This research was conducted within the interpretive paradigm using a qualitative and exploratory approach. Data were collected through systematic literature review and semi-structured interviews with 20 theoretical and experiential experts. Participants were selected through purposive sampling, and the interview process continued until theoretical saturation was achieved. Data analysis was performed using thematic analysis with the assistance of MAXQDA software. The findings revealed that IRIB faces three major categories of challenges: structural-bureaucratic challenges, cultural-motivational challenges (dominance of personal relationships over meritocracy, lack of accountability culture, neglect of ideas and opinions), and communication-network challenges. In contrast, effective contexts for elite attraction were identified in four categories: cultural-value contexts, educational-developmental contexts, structural-managerial contexts, and communication-network contexts. Furthermore, the opportunities facing the organization include clear career paths, support for elites' personal goals, participation in challenging and research projects, involvement in strategic decision-making, encouraging out-of-the-box thinking, utilizing digital capacities, and interaction with internal and external stakeholders. The findings indicate that transitioning from traditional and hierarchical structures toward an agile, transparent, and learning organization is essential for achieving sustainable and effective employment relations with elites. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش‌ها، بسترها و فرصت‌های روابط کار مبتنی بر جذب نخبگان در سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. عصر دیجیتال و تحول شتابان فناوری، سازمان‌های رسانه‌ای عمومی را با ضرورت جذب و نگهداشت استعدادهای برتر روبه‌رو ساخته است، با این حال ساختارهای سنتی و بوروکراتیک حاکم بر این سازمان‌ها، اغلب بستر مناسبی برای شکوفایی نخبگان فراهم نمی‌آورند. این پژوهش در چهارچوب پارادایم تفسیری و با رویکرد کیفی و اکتشافی انجام و داده‌ها از طریق مرور نظام‌مند ادبیات و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ نفر از خبرگان نظری و تجربی گردآوری شده است. مشارکت‌کنندگان به روش هدفمند انتخاب شده‌اند و فرایند مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافته است. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و به یاری نرم‌افزار MAXQDA انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که سازمان صداوسیما با سه دسته چالش عمده شامل چالش‌های ساختاری‑بوروکراتیک (سلسله‌مراتب طولانی، تمرکزگرایی شدید، سیاست‌های غیرانعطاف‌پذیر)، چالش‌های فرهنگی‑انگیزشی (غلبه روابط شخصی بر شایسته‌سالاری، فقدان فرهنگ پاسخگویی، نادیده گرفته شدن ایده‌ها) و چالش‌های ارتباطی‑شبکه‌ای (ضعف در شبکه‌های غیررسمی، فقدان فضای تبادل آزاد ایده) مواجه است. در مقابل، بسترهای مؤثر برای جذب نخبگان در چهار دسته فرهنگی‑ارزشی (شایسته‌سالاری، امنیت روانی، معناداری کار)، آموزشی‑توسعه‌ای (آموزش کاربردی، یادگیری مداوم، همکاری با متخصصان)، ساختاری‑مدیریتی (شفافیت، انعطاف‌پذیری، تعادل نظم و آزادی) و ارتباطی‑شبکه‌ای (ارتباطات شفاف، شبکه‌های غیررسمی مثبت) شناسایی شده‌اند. همچنین فرصت‌های پیش روی سازمان شامل مسیرهای شغلی شفاف، پشتیبانی از اهداف شخصی نخبگان، مشارکت در پروژه‌های چالش‌برانگیز و تحقیقاتی، مشارکت در تصمیم‌گیری‌های کلان، تشویق تفکر خارج از چهارچوب، استفاده از ظرفیت‌های دیجیتال و تعامل با ذی‌نفعان داخلی و خارجی می‌باشند. نتیجه آنکه سازمان صداوسیما برای گذار از وضعیت کنونی و تبدیل شدن به قطب جذب استعدادهای برتر، نیازمند تحول بنیادین در پارادایم حاکم بر روابط کار، گذار از مدیریت نیروی انسانی به توسعه سرمایه انسانی و جایگزینی اعتماد و توانمندسازی به جای کنترل و نظارت است.

http://cr.iribresearch.ir/article_737596_b724e95070720353924928af9f89566e.pdf

سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران پژوهش‌های ارتباطی 2538-2977 32 4 2026 02 20 Analyzing the Mindsets and Practices of IRIB News Agency Editors in Development News Coverage: A Q-Methodology Approach تحلیل ذهنیت و عملکرد سردبیران خبرگزاری صداوسیما در پوشش اخبار توسعه: با رویکرد روش کیو 737475 10.22082/cr.2026.2085419.2904 FA محمدمهدی صحبتی دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0000-8665-8329 فاطمه همایونی دانشجوی کارشناسی روزنامه‌نگاری، گروه روزنامه‌نگاری و خبر، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران 0009-0003-1685-1555 هادی البرزی دعوتی دکترای مدیریت رسانه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-2298-527X Journal Article 2026 02 14 With the emergence of development communication since the 1960s, the media have been recognized as influential actors in explaining, facilitating participation in, and advancing development processes. In Iran, the national broadcaster has assumed a central role in the representation of development-related news. The question of “What mentalities exist regarding development communication and development news within the IRIB News Agency, and how do its news professionals evaluate the current state of development news in the country?” becomes salient. To address this question, this study employed Q methodology and was conducted in several stages. First, in-depth semi-structured interviews were conducted with economic desk editors and senior managers at the IRIB News Agency, and the resulting data were coded and analyzed. Subsequently, from than 450 initial categories, 36 unique statements were extracted and presented to editors, senior editors, and managers for Q-sorting. Factor analysis was performed using SPSS, and through the typology of responses, four dominant mentalities were identified. The findings of the study indicate the existence of four prevailing mentalities toward development news at the IRIB News Agency: critical accountability and monitoring, instrumental explanatory orientation, indigenous indicator-based orientation, and people-centered simplification. Moreover, the results show that these mentalities converge along four shared dimensions: the absence of a clear consensus on the localization of development news; the use of repetitive development-related news as a mechanism for follow-up and discourse construction; the limited importance attributed to news background and contextualization; and the perceived necessity of simplifying development news through visual formats. با شکل‌گیری ارتباطات برای توسعه از دهه ۱۹۶۰ به بعد، رسانه‌ها به‌عنوان بازیگرانی مؤثر در تبیین، مشارکت و پیشبرد فرآیندهای توسعه شناخته شدند و در ایران نیز رسانه ملی جایگاهی محوری در بازنمایی اخبار توسعه‌ای یافته است. از همین‌رو این پرسش که «چه ذهنیت‌هایی درباره ارتباطات و خبر توسعه در خبرگزاری صداوسیما وجود دارد و ارزیابی آنان از وضعیت خبر توسعه در کشور چیست؟» اهمیت می‌یابد. برای پاسخ به این پرسش، پژوهش حاضر با روش کیو و در چند گام انجام شد؛ بدین‌صورت که ابتدا از سردبیران گروه‌های اقتصادی و مدیران خبرگزاری صداوسیما مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته انجام و داده‌ها کدگذاری و تحلیل شد. سپس از میان بیش از ۴۵۰ مقوله اولیه، ۳۶ عبارت یکتا استخراج و برای امتیازبندی در اختیار دبیران، سردبیران و مدیران قرار گرفت که در نهایت با تحلیل عاملی داده‌ها در نرم‌افزار SPSS و گونه‌شناسی پاسخ‌ها، چهار ذهنیت غالب شناسایی شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد چهار ذهنیت غالب نسبت به خبر توسعه در خبرگزاری صداوسیما وجود دارد: مطالبه‌گرایی و پایش‌گری انتقادی، تبیین‌گرایی ابزاری، شاخص‌محوری بومی و ساده‌گرایی مردم‌بنیاد. همچنین نتایج حاکی از آن است که این ذهنیت‌ها در چهار محور اشتراک دارند: نبود اجماع روشن درباره بومی‌سازی خبر توسعه، استفاده از تکرار اخبار توسعه‌ای برای پیگیری و گفتمان‌سازی، کم‌اهمیتی پیشینه خبری و ضرورت ساده‌سازی خبر توسعه از طریق قالب‌های بصری.

http://cr.iribresearch.ir/article_737475_43e1636429b573f9d1fea0afe0d8577f.pdf

سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران پژوهش‌های ارتباطی 2538-2977 32 4 2026 02 20 Providing a strategic model for the interaction of news organizations and social networks (case study: Sima News) ارائه الگوی راهبردی تعامل سازمان‌های خبری و شبکه‌های اجتماعی (مورد مطالعه: اخبار سیما) 737471 10.22082/cr.2026.2058148.2797 FA اکبر نصراللهی استادیار، گروه ارتباطات، روزنامه‌نگاری و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-7404-9283 سیدمهدی شریفی دانشیار، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-6320-8111 محمدرضا رسولی دانشیار، علوم ارتباطات و مطالعات رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-4831-1900 سیدمحمد موسوی دمابی دانشجوی دکترای دانشکده ارتباطات و مطالعات رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 04 17 Abstract The rapid growth of social media and the transformation of audiences’ media consumption patterns have posed a serious challenge of audience decline for traditional news organizations, including the News Division of the Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB). Despite its structural advantages and institutional credibility, IRIB News has largely adopted a passive and reactive approach toward social media. This study aims to identify the barriers to effective interaction between IRIB News and social media platforms and to propose strategies for fostering synergy and developing a “value network.” In terms of purpose, the research is applied-developmental, while methodologically it is exploratory in nature. A qualitative research approach was employed, using content analysis of upstream policy documents and semi-structured interviews with experts in journalism and media. The collected data were analyzed through thematic analysis using a three-stage coding process. The findings revealed that the main barriers exist at three levels: structural, including inadequate interactive infrastructure, restrictive administrative regulations, and the absence of an independent social media governance unit; content-related, including one-way news dissemination, the lack of multimedia storytelling, and insufficient production of platform-specific content for social media; and cultural and human resource-related, including resistance to organizational change, inadequate staff training, and concerns that social media engagement could undermine the authority of the national broadcaster. The proposed strategies for creating synergy include redefining the role of news personnel as “professional citizen journalists,” designing an integrated content-sharing system, establishing real-time audience feedback mechanisms, and leveraging user-generated content through participatory production. Furthermore, the prerequisites for developing a value network include greater transparency in news redistribution processes, mechanisms for verifying user-generated content, and operational agreements with domestic social media and messaging platforms. The findings indicate that transforming IRIB News from a passive to an active and interactive communication model requires overcoming these multi-layered barriers and designing practical mechanisms for collaboration and synergy. Without establishing a value network in which audiences serve not only as consumers but also as producers and distributors of news through social media, effective interaction cannot be achieved. Implementing the proposed strategies can help reduce audience attrition while strengthening the social capital of the national broadcaster. گسترش شبکه‌های اجتماعی، الگوهای تولید و مصرف خبر را دگرگون ساخته و تعامل سازمان‌های خبری با این پلتفرم‌ها را به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل کرده است. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگویی راهبردی و بومی تعامل اخبار سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران (اخبار سیما) با شبکه‌های اجتماعی صورت گرفته و از نوع کاربردی با رویکردی آمیخته (کیفی-کمی) در سه فاز اجرا شده است. فاز اول، مطالعه کیفی اکتشافی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با ۱۸ نفر از خبرنگاران، دبیران و سردبیران رسانه ملی که مشارکت‌کنندگان به روش هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شده‌اند. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA کدگذاری و در نهایت ۱۵۷ کد اولیه در قالب ۹۰ کد مفهومی و ۷ تم اصلی تحلیل شد. این مرحله، پیش‌نیاز اجرای تکنیک دلفی بود و فقط به منظور طراحی پرسشنامه دور اول انجام گرفت. فاز دوم، تحلیل راهبردی با رویکرد SWOT که یافته‌های کیفی فاز اول جهت شناسایی عوامل داخلی (نقاط قوت و ضعف) و عوامل خارجی (فرصت‌ها و تهدیدها) طبقه‌بندی شده و فاز سوم، شامل اجرای تکنیک دلفی در سه دور بوده است. راهبرد‌های مستخرج از فاز دوم توسط پنلی متشکل از ۱۲ خبره (مدیران ارشد و کارشناسان با بیش از ۱۰ سال تجربه) ارزیابی شد. در دور اول، بازخورد کیفی خبرگان جمع‌آوری گردید. در دور دوم، پرسشنامه‌ای با مقیاس پنج درجه‌ای لیکرت برای سنجش سه معیار «امکان‌پذیری»، «میزان تأثیر» و «همخوانی با سیاست‌های ملی» توزیع شد. در دور سوم، بازخورد نظرات گروه به اعضا ارائه و اجماع نهایی با آستانه ۷۰ درصد توافق (میانگین نمره ≥ ۴ از ۵) حاصل شد. پایایی پرسش‌نامه با ضریب آلفای کرونباخ (89/0) و روایی محتوایی با بررسی اساتید و مثلث‌سازی منابع تأیید گردید. تحلیل SWOT نشان داد که تعامل کنونی اخبار سیما با چالش‌های سه‌گانه موانع فناوری (فیلترینگ)، موانع نگرشی (نبود باور مدیریتی به تعامل دوسویه)، و موانع ساختاری (چالش‌های صحت‌سنجی) مواجه بوده و رویکرد آن اغلب بر انتشار یک‌جانبه متکی است. در مقابل، ظرفیت‌هایی مانند آرشیو غنی محتوایی (به‌عنوان مهم‌ترین نقطه قوت) و فرصت شهروند خبرنگاری (به‌عنوان کلیدی‌ترین فرصت) برای همگرایی دیجیتال شناسایی شده‌اند. نتایج پنل دلفی نشان داد که راهبرد‌های تهاجمی (SO) و تقویتی (WO) با میانگین امتیاز 4/4 از ۵ (اجماع ۹۲ درصد) بالاترین اولویت را دارند. بر اساس یافته‌ها، چهار راهکار عملی اولویت‌دار عبارتند از: ۱) راه‌اندازی خبرگزاری شهروند خبرنگار تا افق ۱۴۰۵ با بهره‌گیری از آرشیو غنی سازمان و مشارکت ساختاریافته شهروندان 2) توسعه آموزش و ارتقای مهارت‌های دیجیتال کارکنان و مدیران رسانه و برگزاری دوره‌های آموزشی ۶ماهه سواد رسانه‌ای و تعامل دیجیتال برای کارکنان تحریریه باهدف تغییر نگرش مدیریتی. ۳) توسعه سیستم صحت‌سنجی لحظه‌ای با بهره‌گیری از واحد پایش مجازی برای مقابله با اخبار جعلی. 4) بازنگری در ساختارهای تصمیم‌گیری و کاهش بوروکراسی. این الگوی چندبعدی با محوریت مخاطب فعال، می‌تواند جایگاه رسانه ملی را در اکوسیستم دیجیتال تقویت و از کاهش مرجعیت آن پیشگیری کند.

http://cr.iribresearch.ir/article_737471_ee6409036612dc23db2898cb06ce77e7.pdf

سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران پژوهش‌های ارتباطی 2538-2977 32 4 2026 02 20 Analysis of Persian-Language Social Media Content Influenced by the Israel–‎Iran War (‎‏13 ‏June–‎‏29 ‏June) and Strategic Recommendations for Redesigning the ‎Media Policy of the Islamic Republic بررسی محتوای منتشرشده کاربران فارسی زبان شبکه‌های اجتماعی متاثر از جنگ رژیم ‏صهیونیستی با ایران (23 خرداد تا 9 تیر) و ارائه راهبرد برای بازطراحی سیاست رسانه‌ای ‏جمهوری اسلامی 737472 10.22082/cr.2026.2069937.2841 FA سیده فاطمه نعمتی دکترای جامعه شناسی فرهنگی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-4736-6136 عباس سیاح طاهری دانشجوی دکترای ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0002-9914-5017 Journal Article 2025 08 30 This study investigates the reflection of the twelve-day war between Iran and Israel ‎on Persian-language social media and its implications for the Islamic Republic’s media ‎policy. Drawing on networked public sphere theory and Castells’ concept of network ‎power, the research shows that contemporary conflicts unfold more in narratives and ‎public perceptions than on the military front. The dataset includes roughly 2,000 ‎popular posts from X, Instagram, Telegram, and Eitaa between June 13 and June 30, ‎analyzed through a mixed quantitative–qualitative approach. Findings reveal that ‎Telegram and Eitaa generated the most content, while Instagram and X attracted the ‎highest engagement. On X, users were predominantly politically active and opposed to ‎the Iranian government, with critical narratives dominating. Instagram exhibited anti-‎Iran bias due to content removal, though foreign users partially moderated narratives ‎with humanitarian perspectives. Telegram primarily served a news function, while Eitaa ‎acted as a channel for official narratives, albeit with limited analytical depth. Key ‎themes included military attacks, narrative warfare and misinformation, global ‎reactions, security analyses, and cyber operations. Opinion analysis indicated that ‎foreign users were supportive of Iranians, whereas Iranian users focused more on ‎political concerns and polarization. Despite Iran’s on-the-ground advantages, it faced ‎challenges in shaping Persian-language narratives due to opposition dominance, weak ‎engaging content, and lack of coordinated storytelling. The study concludes with ‎strategic recommendations, including people-centered media policy redesign, ‎strengthening global media diplomacy, improving domestic media performance, ‎intelligent information management, and establishing a national crisis narrative center.‎ پژوهش حاضر به بررسی بازتاب جنگ ۱۲روزه ایران و رژیم صهیونیستی در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان و پیامدهای آن برای سیاست رسانه‌ای جمهوری اسلامی می‌پردازد. با تکیه بر نظریه‌های عرصه عمومی شبکه‌ای، قدرت شبکه‌ای کاستلز و تحلیل شبکه اجتماعی، یافته‌ها نشان می‌دهد که جنگ‌های معاصر، بیش از میدان نظامی، در میدان روایت‌ها و ادراک عمومی جریان دارند. داده‌ها شامل حدود ۲۰۰۰ محتوای پربازدید در چهار پلتفرم ایکس، اینستاگرام، تلگرام و ایتا در بازه ۲۳ خرداد تا ۹ تیر، گردآوری و با روش ترکیبی کمی–کیفی تحلیل شده‌اند. نتایج کمی، بیانگر تفاوت نقش سکوهاست: بیشترین تولید محتوا، در تلگرام و ایتا و بیشترین بازدید، در ایکس و اینستاگرام ثبت شده است. در تحلیل کیفی، چهار شبکه به‌طور متفاوت عمل کرده‌اند: در ایکس، به‌طور عمده کاربران مخالف جمهوری اسلامی فعالیت داشتند و روایت ضدنظام برجسته بود. در اینستاگرام، حذف محتوای همسو با ایران از طریق الگوریتم باعث سوگیری ضد ایرانی شده بود، هرچند کاربران خارجی، با روایت انسانی و همدلانه از مردم ایران، توازن نسبی ایجاد می‌کردند. تلگرام بیشتر کارکرد خبری داشت و کمتر در روایت‌سازی ایفای نقش می‌کرد و در ایتا، روایت رسمی و حماسی غلبه داشت اما محتوای تحلیلی، ضعیف‌تر از سایر پلتفرم‌ها بود. مضامین محوری، شامل حملات نظامی (۴۰ درصد)، جنگ روایت‌ها و اخبار جعلی (۲۰ درصد)، قطع اینترنت (۱۵ درصد)، انتقادات داخلی (۱۲ درصد)، بازتاب جهانی (۸ درصد)، تحلیل‌های امنیتی (۵ درصد) و عملیات سایبری (۳ درصد) بود. تحلیل نظرها نشان داد که کاربران خارجی نسبت به مردم ایران، رویکردی همدلانه داشتند، در حالی‌که کاربران ایرانی بیشتر دچار نگرانی سیاسی و قطبی‌سازی بودند. درنهایت، با وجود اینکه ایران در میدان نظامی دست بالا را داشت، در میدان روایت فارسی‌زبان، با چالش مواجه شده بود؛ دلیل اصلی را می‌توان سلطه جریان‌های معارض، ضعف تولید محتوای جذاب از سوی جریان موافق و نبود هماهنگی روایی میان نهادهای داخلی دانست. در مقابل، روایت جهانی ایران به‌طور عمده از طریق به‌واسطه کاربران خارجی تقویت می‌شد. برخی از راهکارهای سیاستی در این زمینه، شامل بازطراحی راهبرد رسانه‌ای با محوریت روایت مردم‌محور، توسعه دیپلماسی رسانه‌ای جهانی، اصلاح عملکرد رسانه‌های داخلی، مدیریت هوشمند به‌جای انسداد اینترنت و ایجاد مرکز ملی هماهنگ‌کننده روایت بحران است. در این مقاله تأکید می‌شود که پیروزی در جنگ‌های آینده، در میدان ادراک و شبکه‌های اجتماعی رقم می‌خورد، نه صرفاً در میدان نظامی.

http://cr.iribresearch.ir/article_737472_bf309eb155ad4570e06ae4b6bdd8ad7c.pdf

سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران پژوهش‌های ارتباطی 2538-2977 32 4 2026 02 20 National Information Network, Freedom of Expression and Privacy: A Comparative Analysis of National Communication Infrastructures and Proposing a Policy Model within the Legal Framework of the Islamic Republic of Iran شبکه ملی اطلاعات، آزادی بیان و حریم خصوصی: تحلیل تطبیقی زیرساخت‌های ملی ارتباطات و ارائه الگوی سیاستی در چارچوب حقوقی جمهوری اسلامی ایران 737474 10.22082/cr.2026.2074492.2863 FA سید محمد علی مرتضوی شاهرودی دانشجوی دکترای فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران 0009-0000-7238-3192 Journal Article 2025 10 12 This research analyzes the complex between the development of the “National Intelligence Network” as a digital governance strategy and “freedom of expression” as a fundamental right in the legal system of the Islamic Republic of Iran. The main issue of the research is the existence of a theoretical and practical gap in how to align the technical, security, and economic goals of the National Intelligence Network with the guarantee of freedom of expression enshrined in Article 24 of the Constitution (Publications and the press are free to express their views, unless they violate the principles of Islam or public law). Using a comparative-analytical research method, this article examines the experiences of other countries in managing this challenge. The goal is to extract lessons for policymaking in Iran, not to prescribe a specific model. The findings show that the success of the National Intelligence Network does not depend solely on technical progress, but also requires the development of a transparent legal framework, the establishment of multifaceted regulatory institutions, and the adoption of an opportunity-oriented approach rather than a restriction-oriented approach. By providing an analytical framework for assessing opportunities and threats, this research offers practical suggestions for policymaking that can help reduce existing tensions and increase public trust in this national project. The findings show that the success of the National Information Network depends on its ability to create a new “digital social contract” between the government and citizens; a contract based on trust, transparency, and mutual respect for rights and responsibilities. پژوهش حاضر به تحلیل رابطه پیچیده و چندلایه میان توسعه «شبکه ملی اطلاعات» به عنوان یک راهبرد حاکمیت دیجیتال و حقوق بنیادین «آزادی بیان»، «جریان آزاد اطلاعات» و «حریم خصوصی» در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق، شکاف نظری و عملی در چگونگی هم‌راستاسازی اهداف فنی، امنیتی، اقتصادی و زیرساختی شبکه ملی اطلاعات با تضمین حقوق آشکار شهروندان در قانون اساسی (به‌ویژه اصول ۳، ۹، ۲۴، ۲۵ و ۱۷۵) و قوانین عادی (نظیر قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات) است. مقاله با بهره‌گیری از روش تحقیق تطبیقی-تحلیلی و با تکیه بر چارچوب نظری «حاکمیت سایبری» و «لایه‌های کنترل اینترنت»، منحصراً به بررسی تجارب کشورهای پیشرو در ایجاد «شبکه‌های ملی/مستقل اطلاعاتی» (چین، روسیه، اتحادیه اروپا و ایالات متحده) و چالش‌های مشخص آنها در موازنه با مقوله آزادی بیان و حفاظت از داده‌ها می‌پردازد. یافته‌ها با تمرکز بر تحلیل انتقادی «سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات» مصوب شورای عالی فضای مجازی، نشان می‌دهد که موفقیت این ابرپروژه ملی نه فقط در گرو پیشرفت فنی و پوشش زیرساختی، بلکه مستلزم گذار از رویکرد امنیتی-محدودیت‌محور به رویکرد حقوقی-توسعه‌ای، شفافیت قانونی، ایجاد نهادهای نظارتی چندوجهی و تصویب معطل‌مانده «لایحه حفاظت از داده‌های شخصی» است. این پژوهش با ارائه یک چارچوب تحلیلی و پیشنهاداتی ساختاری، تقنینی و حقوقی، استدلال می‌کند که شبکه ملی اطلاعات تنها در صورتی می‌تواند به بستری برای توسعه پایدار تبدیل شود که پشتوانه آن یک «قرارداد اجتماعی دیجیتال» جدید میان حاکمیت و شهروندان بر پایه اعتماد، شفافیت و احترام متقابل به حقوق و مسئولیت‌ها باشد.

http://cr.iribresearch.ir/article_737474_9e97e5039fdd89651d2c7fe0aed97cbf.pdf

سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران پژوهش‌های ارتباطی 2538-2977 32 4 2026 02 20 Designing a model for the development of communication literacy in elementary school students طراحی الگوی رشد سواد ارتباطی دانش آموزان دوره ابتدایی 737473 10.22082/cr.2026.2073243.2852 FA مرجان مقیمی طاحونه کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی،واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران 0009-0009-3795-1807 منصور دهقان منشادی استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0002-9302-660X Journal Article 2025 10 01 The aim of this study was to design a model for the development of communication literacy in elementary school students. To present this model , a qualitative method of grounded theory based on the Strauss and Corbin approach was used. The research population consisted of specialists in the fields of educational sciences, psychology, and child counseling who were familiar with elementary schools. Among them, 20 people were selected as theoretical sampling to conduct in-depth, informal and semi-structured interviews. The validation of the findings was examined and evaluated in several stages by carefully selecting the questions and conducting three pilot interviews with experts, specialists, and those proficient in qualitative research. Three stages of coding, "open, axial and selective", were used to analyze the data, the results of which indicate (965) primary concepts, 48 subcategories and 18main categories. Accordingly, the results, within the framework of the paradigmatic model, namely causal causes in 4 categories; "intrapersonal factors, interpersonal factors, organizational and family factors", the main phenomenon of the category "development of communication literacy", strategies in 3 categories; "Educational, organizational and social", background conditions in 4 categories; "Awareness, skills development, interaction opportunities and organizational communications", environmental conditions in 5 categories; "Social environment, cultural environment, economic factors, political factors, environmental factors" and consequences in 2 categories; "Individual and social development and community development" were discovered. Integrating categories based on the relationships between them, around the development of communicative literacy, forms a conceptual model that shows the development pattern of communicative literacy in elementary school students. هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی رشد سواد ارتباطی دانشآموزان دوره ابتدایی بود که برای ارائه این الگو از روش کیفی نظریه برخاسته از دادهها یا داده بنیاد، مبتنی بر رویکرد استراوس و کوربین استفاده شد. جامعه پژوهش از متخصصان رشته علوم تربیتی، روانشناسی و مشاوره کودک بودند که مدتی در زمینه کودک فعالیت داشته و آشنا به مدارس ابتدایی بودهاند. در این میان 20 نفر از آنها به صورت نمونهگیری نظری برای انجام مصاحبه عمیق و نیمهساختار یافته، انتخاب شدند. اعتبارسنجی یافتهها از طریق انجام سه مصاحبه به صورت آزمایشی و با بهرهگیری از افرادی خبره، متخصص و مسلط به پژوهشهای کیفی در چند مرحله بررسی و ارزیابی شده‌ است. برای تجزیه و تحلیل دادهها از سه مرحله کدگذاری «باز، محوری و گزینشی» استفاده شد که نتایج حاصل از آن، بیانگر965 مفهوم اولیه، 48 مقوله فرعی و 18 مقوله اصلی است. براین اساس نتایج، در چهارچوب مدل پارادایمی شامل عوامل علّی در چهار مقوله‌ «عوامل درون‌فردی، میان‌فردی، سازمانی و خانواده» هستند که به‌منزله‌ بنیان‌های ایجاد و تقویت سواد ارتباطی عمل می‌کنند. این عوامل، پیش‌شرط‌ها و محرک‌های اصلی شکل‌گیری قابلیت‌های ارتباطی در دانش‌آموزان‌اند. شرایط زمینه‌ای شامل «آگاهی، پرورش مهارت‌ها، فرصت تعامل و ارتباطات سازمانی»، نقش تسهیل‌کننده دارند و محیطی را فراهم می‌کنند که در آن عوامل علّی بتوانند تأثیر خود را به‌صورت اثربخش‌تری اعمال کنند. همچنین راهبردها که در سه دسته‌ «آموزشی، سازمانی و اجتماعی» شناسایی شده‌اند، نشان‌دهنده‌ واکنش‌ها و اقدامات هدفمند در برابر پدیده‌ اصلی‌اند. شرایط محیطی در پنج مقوله‌ «محیط اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و زیست‌محیطی» جای دارند و به‌مانند بستر کلان و پیرامونی بر همه‌ اجزای مدل اثرگذارند. در نهایت، پیامدها در دو مقوله‌ «توسعه فردی و اجتماعی» و «توسعه جامعه» نمایانگر نتایج نهایی فرآیند رشد سواد ارتباطی هستند که از ارتقای مهارت‌های ارتباطی فردی تا ارتقای سرمایه اجتماعی و فرهنگی جامعه امتداد می‌یابند. بنابراین رابطه میان این مقوله‌ها زنجیره‌ای و تعاملی است؛ به این صورت که عوامل علّی در بستر شرایط زمینه‌ای و محیطی اثرگذار شده، از طریق راهبردهای آموزشی، سازمانی و اجتماعی به رشد سواد ارتباطی منجر می‌شوند و در نهایت، این رشد به توسعه فردی، اجتماعی و توسعه جامعه‌ ختم می‌گردد.

http://cr.iribresearch.ir/article_737473_b6f48b34ec7c002fe39800f067977ecf.pdf