نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای فرهنگ و ارتباطات، استادیار دانشگاه امام صادق (ع)

2 کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی

چکیده

نظریه‌های هنجاری، مشخص‌کننده بایدها و نبایدها در عملکرد رسانه‌ها هستند. در این رابطه سیبرت (1963) چهار نظریه اقتدارگرا، لیبرالی، مسئولیت اجتماعی و کمونیسم روسیرا معرفی کرد. پس از او مریل با ارائه دسته‌بندی دوگانه (اقتدارگرا، لیبرالی)، هاچتن با تقسیم‌بندی پنج‌گانه (اقتدارگرا، کمونیسم روسی، توسعه‌بخش، انقلابی و غربی)، آلتشول با سه نظریه (بازار، مارکسیسم و پیشرو) و سرانجام مک‌کوئیل با افزودن دو نظریه ‌توسعه‌بخش و مشارکت دموکراتیک به تقسیمات چهارگانه این نظریه، آن را به عنوان نظریه هنجاری رسانه‌ها معرفی کردند.در این مقاله تلاش شده است بر اساس مؤلفه‌های اصلی نظریه‌های هنجاری رسانه‌ها، دیدگاه‌های رهبران انقلاب اسلامی؛ امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای، از میان سخنان ایشان استخراج شود. گزاره‌های به‌دست آمده نشان می‌دهد، نظام هنجاری مطلوب آنان، با وجود برخی شباهت‌ها به شش نظریه دیگر، دارای ویژگی‌هایی است که شاید بتوان به عنوان الگوی هفتم از آن سخن گفت.
 
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Media Normative Theory in the View of Islamic Revolution’s Leaders: From 1979 till the 30th Anniversary of the Islamic Revolution

نویسندگان [English]

  • Naser Bahonar 1
  • Ali Asghar Torkashvand 2

1 Assistant prof. in culture and communication of Imam Sadeg university

2 Islamic Philosophy and theosophy

چکیده [English]

Normative theories determine the musts and mustn't of media performance. Sibert (1963) recommend four following theories: Authoritative, Liberal, Social Responsibility and Russian Communism. After Sibert, Merill offered a dual classification (Authoritative, Liberal), Hachten suggested a five-component categorization (Authoritative, Russian Communism, Developmental, Revolutionary and Western), Altschul developed a three-legged classification (Market, Marxism and Progressive), and finally, McQuail added two more theories, i.e. Developmental and Democratic Participation, to the four-folded division of this strand of theories.
The present article employs the basic components of media normative theories to extract the Islamic Revolution’s leaders’ viewpoints from their various speeches. The extracted propositions indicate that the normative system appealing to the leaders, despite some similarities to the six theories abovementioned, has some characteristics which might be deemed as the seventh pattern.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Imam Khomeini
  • Islamic Revolution
  • Ayatollah Khamenei
  • media
  • Normative Theory

 

آشنا، حسام‌الدین و رضی، حسین. (1376). بازنگری نظریه‌های هنجاری رسانه‌ها و ارائه دیدگاهی اسلامی. فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع)، 4 (2)، صص 246ـ207.

اداره‌ کل پژوهش‌های سیاسی سازمان صداوسیما. منشور صداوسیما ]جزوه منتشر نشده[.

باهنر، ناصر. (1386). ریشه‌های سکولاریسم در نظریه‌های هنجار رسانه‌های جمعی. مجموعه مقالات همایش تلویزیون و سکولاریسم. 27 اردیبهشت، قم: مرکز پژوهش‌های اسلامی صداوسیما.

بیانات رهبری. بازیابی، 1378، از: www.wilayah.ir/pr/bayanat/speeches/68-69

جبلی، پیمان. (1383). به سوی الگوی هنجاری تلویزیون بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران. پایان‌نامه دکترا، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

دفتر طرح و برنامه‌ریزی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. (1371). اصول سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. تهران: مؤلف.

شورای ایثارگران صداوسیما. (1380). چشمه نور؛ بیانات آیت‌الله خامنه‌ای در جمع مدیران سازمان. تهران: مؤلف و واحد نشر آثار مقام معظم رهبری.

غفوریان، محمد. (1382). مجموعه قوانین و مقررات سازمان صداوسیما. تهران: سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.

مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی. (1386).صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی (ره). 1، 3، 4، 5، 7، 8، 9، 10، 12، 13، 14، 15، 16، 17، 18، 19، 20. تهران: مؤلف.

مک کوئیل، دنیس. (1382). درآمدی بر نظریه ارتباط جمعی (ترجمه پرویز اجلالی). تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.

Sibert, F.S.; Peterson, T. & Schramm, W. (1963). Four Theories of the press. Urbana & Chicago: University of linois Press.

Smith, A. (1973). The Shadow in the cave. London: Allen & Urwin.

Rivers, W.L.; Schramm, W. & Christian, G.C. (1980). Responsibility in Mass Communications. New York: Itarper & Row.

Hopkins, M. (1970). Mass Media in Soviet Union. New York: Pegasus.