نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه ارتباطات، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکترای علوم ارتباطات، دانشگاه تهران

چکیده

هدف اصلی این مقاله، شناخت ویژگی‌های کمّی تبلیغات مواد غذایی تلویزیون، جاذبه‌های تبلیغی و مضامین مورد استفاده در این تبلیغات است که موجب ترغیب مخاطبان، بویژه کودکان و نوجوانان به خرید و مصرف این محصولات می‌شود. برای این منظور، با استفاده از روش تحلیل محتوای کمّی و تماتیک 308 پیام‌ بازرگانی پخش شده بین ساعت‌های 4 بعدازظهر تا 11 شب (شبکه‌های 1، 2، 3 و 5) که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده مورد بررسی قرار گرفته‌اند تا انواع مواد خوراکی تبلیغ شده و متغیرهایی که موجب تغییر در رفتار تغذیه‌ای کودکان و نوجوانان می‌شوند‏، شناسایی شوند. بر اساس نتایج به دست آمده،6درصد از آگهی‌های تبلیغی به مواد لبنی،2/4درصد به مواد نشاسته‌ای و 7/10درصد به مواد خوراکی فاقد ارزش تغذیه‌ای سالم مربوط بودند. تحلیل تماتیک نمونه‌های مطالعه شده نشان می‌دهد که مضامین نهفته در پیام‌های بازرگانی مربوط به خوراکی‌های فاقد ارزش غذایی عبارت از رقابت برای خوردن و رواج تک‌خوری‏، اغراق در انرژی‌زا بودن محصول و تغییر حالت‌های احساسی هستند.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Advertising Food of Television and Food Value: Implications for Children Obesity

نویسندگان [English]

  • Hamid Abdollahiyan 1
  • Zahra Ojagh 2

1 Associate prof. in department of communications Tehran Uni.

2 communication sciences

چکیده [English]

The present article aims to shed lights on quantitative qualities of advertising food stuff on television and explain the advertising attractions and themes used in the advertisement which persuade the audience, particularly children and teenagers, to buy and consume the advertised products. Using thematic content analysis, some 308 ads presented between 16 to 23 (Channel one, Two, Three and Five) were selected through purposeful sampling. The selected ads were analyzed and the types of advertised foods and the variables affecting children and teenagers’ nutritious behavior were identified. Findings indicate that 6% of the advertised ads were diary foods, 4.2% were starch-related foods and 10.7% were items without nutritious value. Thematic analysis of the data shows that the implied themes in the ads promoting valueless food are: competition for eating and promoting single-eating; exaggeration in terms of being energy-generating; and changing emotional conditions.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Foods Lacking Nutritious Value
  • Children Obesity
  • Ads
  • Thematic Content Analysis
  • Observational Learning

 

البرزی‌منش، مینا؛ کیمیاگر، سید مسعود؛ رشیدخانی، بهرام و عاطفی صدرینی، سحر. (1390). ارتباط اضافه وزن و چاقی با برخی مؤلفه­های شیوه زندگی در دختران دانش‌آموز پایه سوم تا پنجم دبستان منطقه 6 آموزش و پرورش شهر تهران. مجله علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران، 6 (3)، صص 84 ـ75.

خاجی، علی؛ خدایی، شهناز؛ کاربخش، مژگان؛ فائقی، احمد؛ عزیزی، صفت‌الله؛ فیروزیان، عبدالله و جعفری، جعفر. (1385). فشار خون و چاقی در نوجوانان تهرانی. مجله بیماری­های کودکان، 16 (1).

روستا، احمد و خویه، علی. (1386). تکنیک­ها و تاکتیک­های تبلیغات. تهران: سیته.

سلامت ­نیوز. (1390). گفتگو با سید ضیاءالدین مظهری. بازیابی از:

http://www.salamatnews.com

کریپندورف، کلاوس. (1383). تحلیل محتوا: مبانی روش‌شناسی (ترجمه هوشنگ نایبی). تهران: نی.

متولی، کاظم. (1384). افکار عمومی و شیوه­های اقناع. تهران: بهجت.

Anderson, R. (2007). Thematic Content Analysis (TCA) Descriptive Presentation of Qualitative Data, Available at:

http:// www.wellknowing consulting.org

Azizi, F. (2001). Tehran Lipid and Glucose Study. Endocrine Research Center, Tehran.

Bijmolt, T.H.A. & Claassen, W. (2011). Children’s Understanding of TV Advertising: Effects of Age, Gender and Parental Influence, Available at: http://www.advancegoogle.com

Cherry, K. (2011). Social Learning Theory An Overview of Bandura's Social Learning Theory, Available at:

http://www.psychology.about.com/od/developmentalpsychology/a/sociallearning.htm

Dorosty, A.R.; Siassi, F. & Reilly, J.J. (2002). Obesity in Iranian Children, In: Arch Dis Child. Vol. 87, pp. 388 – 391.

Malekzadeh, R.; Mohammadnejad, M.; Merat, Sh.; Pourshams, A. & Etemadi, A. (2005). Obesity Pandemic: An Iranian Perspective, In: Arch Iranian Med, Vol. 8, No. 1, pp. 1-7.

Nawathe, A.; Gawande, R. & Dethe, S. (2007). Impact of Advertising on Children’s Health, International Marketing Conference on Marketing & Society, IIMK.

Page, R.M. & Brewster, A. (2007). Emotional and Rational Product Appeals in Televised Food Advertisements for Children: Analysis of Commercials Shown on US Broadcast Networks, In; Child Health Care, Vol. 11, No. 4.

Roberts, M. & Pettigrew, R.S. (2007). A Thematic Content Analysis of Children’s Food Advertising, In: International Journal of Advertising, Vol. 26, No. 3.

Smith, C.P.; Atkinson, J.W.; McClelland, D.C. & Veroff, J. (1992). Motivation and personality: Handbook of Thematic Content Analysis, Cambridge University Press.

Young, B.; Webley, P.; Hetherington, M. & Zeedyk, S. (2011). The Role of Television Advertising in Children’s Food Choice, Available at: http://www.advancegoogle.com, 2011-06-30.