نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات ساوه

2 دکترای روان‌شناسی، استادیار دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات ساوه

چکیده

 هدف اصلی این پژوهش، ساخت و هنجاریابی پرسشنامه‌ای برای سنجش سواد رسانه‌ای بوده است. جامعه آماری پژوهش، جوانان 18 تا 40 ساله شهر تهران بودند که بر اساس نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابتدا بر اساس مبانی نظری پژوهش، پرسشنامه مقدماتی با سه عامل اصلی و 45 سؤال تدوین شد. سپس از نظر روایی منطقی (تأیید استادان) مورد ارزیابی قرار گرفت. پرسشنامه در مرحله اول از یک نمونه 100 نفری و در مرحله بعد به تعداد 662 نفر از جامعه هدف، تکمیل شدند. در نهایت 35 سؤال که با کل آزمون همبستگی مثبت داشتند، انتخاب و پرسشنامه نهایی به‌ عنوان آزمون سواد رسانه‌ای (MLT-35) نام‌گذاری شد. روایی سازه آزمون با استفاده از روش روایی واگرا و تحلیل عاملی مورد بررسی قرار گرفت. شاخص‌های تحلیل عامل تأییدی با نرم‌افزار آموس (4/2=χ2 ،89/0=GFI، 88/0=AGFI و 046/0=RMSEA) مقادیر مطلوبی را نشان داد. جدول هنجار آزمون نیز از نمره‌های استاندارد Z به تفکیک میزان تحصیلات تهیه شد. در این پژوهش میزان سواد رسانه‌ای جوانان در حد متوسط برآورد شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد آزمون (MLT-35) ساخته شده، از روایی و اعتبار لازم برای سنجش سواد رسانه‌ای جوانان برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Constructing and Standardizing of Media Literacy Assessment Questionnaire for Youth in Tehran

نویسندگان [English]

  • mohammad Reza Ghorbani 1
  • Beheshteh Niusha 2
  • Fatemeh Shaterian 2

1 Psychology

2 Assistant prof. in Psychology, Azad Uni.

چکیده [English]

The main objective of this research is Constructing and standardizing a questionnaire for assessing media literacy. The population under study is young people aged 18 to 40 in Tehran that were selected by multistage cluster sampling. First, the preliminary questionnaire constructed with 45 questions and three main factors based on literature. Then Face validity of the questionnaire was confirmed by teachers. Questionnaires were completed in the first phase from a sample of 100 people, and at the second phase 662 people. Finally35 questions were selected that had a positive correlation with the whole test, and then final questionnaire was named as Media Literacy Test (MLT-35). Construct validation test was done using divergent validity and factor analysis. Confirmatory Factor Analysis extracted by Amos showed good values; χ2=2.4, GFI=0.89, AGFI=0.88, RMSEA=0.046. Standard norm table was prepared on Z scores broken down by level of education. Youth media literacy was assessed at a moderate level. The research findings indicate that Media Literacy Test has enough validity and reliability for media literacy assessment among young people.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Constructing Test
  • validity and reliability
  • Standardizing
  • Media Literac

ایران‌پور، پرستو. (1389). میزان سواد رسانه‌ای و نقش آن در استفادها  از رسانههای تعاملی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.

بصیریان جهرمی، حسین؛ حقگویی، حسن و صوفی، محمد‌رشید. (1389). تأثیر سواد رسانه‌ای بر تسریع توسعه‌ اجتماعی‌. بازیابی شده از: روزنامه همشهری آنلاین.

پاتر، دبلیو جیمز. (1391). بازشناسی رسانه‌های جمعی با رویکرد سواد رسانه‌ای ( ترجمه امیر یزدیان؛ پیام آزادی و منا نادعلی). قم: مرکز پژوهش‌های اسلامی صداوسیما.

پاشا شریفی، حسن. (1392). اصول روان‌سنجی و روان آزمایی. تهران: رشد.

تامن، الیزابت. (1380). مقاله مهارت‌ها و راهبردهای آموزش رسانه‌ای (ترجمه حسن نورایی بیدخت). تهران: دانشگاه تهران، 11.

سپاسگر، ملیحه. (1384). رویکردهای نظری به سواد رسانه‌ای. فصلنامه پژوهش و سنجش، 12 (44).

صالحی، امیر. (1387). سواد رسانه‌ای. تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.

طلوعی، علی. (1۳۹1). سواد رسانه‌ای: درآمدی بر شیوه یادگیری و سنجش. تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها.

قاسمی، علی‌حسین. (1385). بررسی وضعیت سواد اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی و انطباق آن با استانداردهای سواد اطلاعاتی ACRL. پایان‌نامه دکترای تخصصی کتابداری و اطلاع‌رسانی. دانشگاه فردوسی مشهد.

کلاین، پل. (1380). راهنمای آسان تحلیل عاملی (ترجمه جلال صدرالسادات و اصغر مینایی). تهران: سمت.

م‍ؤمنی، منصور و فعال قیومی، علی. (1390). تحلیل‌های آماری با استفاده از اس پی اس اس. تهران: نو.

نصیری، بهاره و عقیلی، وحید. (1391). بررسی آموزش سواد رسانه‌ای در کشورهای کانادا و ژاپن. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، 41، صص 160- 137.

هومن، حیدرعلی. (1387). مدل‌‌یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم‌افزار لیزرل. تهران: سمت.

یعقوبی، حمید. (1391). اعتباریابی و ساختار عاملی پرسشنامه سلامت عمومی در بین دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران. فصلنامه علوم رفتاری، 2.

Baker, F. (2010). Critical Thinking Information age. A Report from the 2010 Midwest Educational Technology Conference. Media in the Young People ages, Pp. 8-18.

Bergsma, L .J. & Carney, M. E. (2008). Effectiveness of health-promoting Media literacy Education: A Systematic Review. Health Education Research, 23, Pp. 522 ـ 542. [PubMed: 18203680].

Culver, S. H.; Jacobson, T. (2012). Media Literacy and its Method to Encourage CiviEngagement; XX , 39, Pp. 73-80.

Hobbs, R. & Frost, R. (2003).Measuring the Acquisition of Media-literacy Skills. Reading Research Quarterly, Vol. 38, Pp. 330 –352.

IKUTA, T. & GOTOH, Y. (2009). Study of Children’s Media Literacy in Japan, Faculty of Education and Human Science, Niigata University.

Messick, S. (1995). Validity of Psychological Assesment, American Psychologist, Vol. so, No. 9, Pp. 741-749.

NIH . (2011).An Evaluation of a Media Literacy Program Training Workshop for Late Elementary School Teachers, Journal Media Lit Educ, Vol. 2, No. 3, Pp. 199–208. From,

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3530162/

Piscina, T. et al. (2011). Report about the Media literacy Situation in the Basque. School Community, XVII, 36, Pp. 157-164.

Primack, B. et al. (2006). Adolescents’ Impressions of Antismoking Media Literacy Education. Health EducationResearch, Vol. 24, No. 4, Pp. 608-621.

Scharrer, E. (2002). Making a Case for Media Literacy in the Curriculum: Outcomes and Assessment. Journal of Adolescent and Adult Literacy, Vol. 46, Pp. 354ـ 357.

UNESCO. (2007). Global Framework on MIL Indicators Retrieved 01/08/2013, 2013, from,

http://www.unesco.org/new/communication-and information/mediadevelopment/media-literacy/global-framework-on-mil indicators/

Wilson, C. (2012). Media and Information Literacy: Pedagogy and Possibilities. Comunicar, Vol. 20, No. 39, Pp. 15- 22.