نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری حقوق خصوصی، گروه حقوق، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران _ گروه معارف اسلامی و حقوق جامعه‌المصطفی‌(ص) العالمیه، نمایندگی گلستان، ایران

2 دکتری حقوق خصوصی، استادیار گروه معارف اسلامی و حقوق جامعه‌المصطفی‌(ص) العالمیه، نمایندگی گلستان

3 دکتری حقوق بین‌الملل، استادیارگروه حقوق، واحد گنبد کاووس، دانشگاه آزاد اسلامی، گنبد کاووس، ایران

4 دکتری حقوق خصوصی، استادیار گروه الهیات، دانشگاه گنبد کاووس، گلستان، ایران

چکیده

پلتفرم‌های آنلاین نقش مهمی در زندگی جوامع کنونی ایفا می‌کنند و از مزایای زیادی برخوردارند. بااین‌همه، ویژگی‌‌های خاص این پلتفرم‌ها امکان بروز برخی خطاها را در چنین فضایی تشدید کرده است. کاربران در فضای مجازی می‌توانند گمنام یا ناشناخته باقی بمانند و با سوءاستفاده از این وضعیت، اقدام به نقض حقوق دیگران ازجمله حق بر حریم خصوصی کنند. تردیدی نیست که با چنین فرضی، کاربر ناقض واجد مسئولیت مدنی است، اما آیا می‌توان پلتفرم‌های آنلاین را نیز به سبب ایجاد فضای تسهیل‌کننده نقض، مسئول دانست؟ در مقاله حاضر، تلاش شده است با استفاده از روش اسنادی و به شیوه تطبیقی، مسئولیت مدنی پلتفرم‌ها در قبال نقض حریم خصوصی دیگران از سوی کاربرانشان در سه نظام حقوقی امریکا، اروپا و ایران مورد مطالعه قرار گیرد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اصل اولیه در هر دو نظام حقوقی امریکا و اروپا، جز در موارد استثنایی، مسئولیت نداشتن پلتفرم‌های آنلاین در قبال نقض حریم خصوصی از سوی کاربران است. در نظام حقوقی ایران، با عنایت به تأکید بر اصل شخصی بودن مسئولیت و نیز وجود قاعده مسئولیت مباشر در فرض اجتماع با سبب در ورود زیان، امکان تحمیل مسئولیت بر پلتفرم‌های آنلاین به سبب نقض حریم خصوصی اطلاعاتی از سوی کاربران وجود ندارد اما به نظر می‌رسد که مفاد «طرح قانون صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی» که با هدف مسئولیت‌پذیر کردن پلتفرم‌های آنلاین و حمایت از کاربران، تدوین شده و بر حراست از حریم خصوصی افراد در این فضا تأکید دارد، از این منظر با نظام‌های حقوقی امریکا و اروپا متفاوت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Liability of Online Platforms for Violating Information Privacy by Users; A Comparative Study Among Iran, the United States and the European Union

نویسندگان [English]

  • Abolfazl Hesam 1
  • Mohammad modibo Joni 2
  • Hossein Miri 3
  • Saleh Yamrali 4

1 Private Law, Islamic Azad Uni., Al-Mustafa International University, Golestan Branch, Iran

2 Assistant Prof. In Private Law, Al-Mustafa International University, Golestan Branch

3 Assistant Prof. In International Law, Islamic Azad Uni., Gonbad Kavous, Iran

4 Assistant Prof. In Private Law, Gonbad Kavous Uni., Iran

چکیده [English]

Online platforms play an important role in the lives of today's communities and have many benefits. However, the special features of these platforms have exacerbated the possibility of some problems occurring in such an environment. Users in cyberspace can remain anonymous, so can violate the users’ privacy. There is no doubt that in such circumstances, the violate user has civil liability. But, can online platforms also be held responsible for creating an environment that facilitates the violation of users' rights? The present article tries to study the civil liability of platforms for violating the privacy of others by their users in three legal systems of the United States, Europe and Iran, using the documentary method and in a comparative manner. The findings showed that based both the US and European legal systems, except in exceptional cases, online platforms are not liable for privacy breaches by users. Considering the emphasis on the principle of personal responsibility and the existence of the rule of direct liability on the premise of community due to loss, In the Iranian legal system it is not possible to impose liability on online platforms due to violation of privacy of information by users. However, it seems that the provisions of the "Draft Law on the Protection of Users' Rights in Cyberspace", which aims to make online platforms responsible and protect users, and emphasizes the protection of privacy in this space, from this perspective, it is differ from American and European law systems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • responsibility
  • Privacy
  • Information
  • Online Platform
  • Violation
  • user
انصاری، باقر. (۱۳۸۷). حقوق ارتباط‌ جمعی. تهران: سمت.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (۱۳۸۸). ترمونولوژی حقوق. جلد۳، تهران: گنج دانش،۱۶۵۳.
جعفری، علی و محمدرضا رهبرپور. (1396). مسئولیت مدنی نقض حریم خصوصی داده‌ها در فقه امامیه و حقوق موضوعه. پژوهش حقوق خصوصی، 5 (18)، 43-74.
صادقی، حسین. (1388). مسئولیت مدنی واسطه‌ها و تأمین‌کنندگان خدمات ارتباطات. مطالعات حقوق خصوصی، 40 (2).
عبدی‌پور، ابراهیم. (1394). رویکرد نظام­های حقوقی غربی و اسلام نسبت به نقض حریم خصوصی اطلاعاتی در شبکه­ های اجتماعی مجازی. پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، 2 (1)، 134- 109.
نجفی، حامد و مهسا مدنی. (1399). مشارکت در نقض اموال فکری در حقوق ایران و امریکا. تهران: میزان، 474-475.
نعمتی، نبی‌اله و امیر صادقی نشاط. (1396). بررسی مسئولیت مدنی ناشی از نقض امنیت داده در تهدیدات سایبری. پژوهش‌های حفاظتی ـ امنیتی، 6(23) 30- 1.
نوروزی، مینا و سیدعلی ربانی موسویان. (1400). مسوولیت مدنی نقض حق بر حریم خصوصی در فضای مجازی از منظر موازین فقهی و حقوقی. فقه و مبانی حقوق اسلامی، 14 (1)،  240-221.
نوری، محمد‌علی و رضا نخجوان. (1383). حقوق حمایت داده‌ها. جلد۱، تهران: گنج دانش.
Boyle, J. & Jenkins, J. (2018). Intellectual Property: Law & the Information Society - Cases & Materials: An Open Casebook, Amazone, 4th Edition.
Duggan, M. (2017). Online Harassment, 2017.
European Commission. (2020). A European Strategy for Data, Communication From the Commission to The European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions.
European Commission. (2020).Work Stream on Data, Progress Report Expert Group for The Observatory on the Online Platform Economy.
Evans, D. S.; Hagiu, A. & Schmalensee, R. (2005). A Survey of the Economic Role of Software Platforms in Computer-Based Industries. CESifo Economic Studies, 51(2-3), 189-224.
Foord, K. (2000). Defining Privacy. Victorian Law Reform Commission, 1-53.
Geschke, D.; Lorenz, J. & Holtz, P. (2019). The Triple‐Filter Bubble: Using Agent‐Based Modelling to Test A Meta‐Theoretical Framework For The Emergence of Filter Bubbles and Echo Chambers. British Journal of Social Psychology, 58(1), 129-149.
Rivera, D. (2021). Open Student Modeling Research and its Connections to Educational Assessment. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 31(3), 380-396.
Rochet, J. C. & Tirole, J. (2003). Platform Competition in two-sided Markets. Journal of the European Economic Association, 1(4), 990-1029.
Rochet, J. C. & Tirole, J. (2006). Two‐sided Markets: A Progress Report. The Rand Journal of Economics, 37(3), 645-667.
Sevanian, A. M. (2014). Section 230 of the Communications Decency act: A Good Samaritan law Without the Requirement of Acting as a Good Samaritan. UCLA Ent. L. Rev., 21, 121.
Tadelis, S. (2016). Reputation and Feedback Systems in Online Platform Markets. Annual Review of Economics, 8, 321-340.
Udrea, A. & Smith, D. (2021). Minority Protection and Kin-State Engagement: Karta Polaka in Comparative Perspective. Ethnopolitics, 20 (1), 67-82.
Van der Sloot, B. (2015). Welcome to the Jungle: The liability of Internet Intermediaries for Privacy Violations in Europe. J. Intell. Prop. Info. Tech. & Elec. Com. L., 6, 211.