نوع مقاله: شبکه اجتماعی

نویسنده

دکترای فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشیار و عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تبریز

10.22082/cr.2019.99511.1745

چکیده

هدف این پژوهش بررسی تجربیات مادران از نقش شبکه‌های اجتماعی در کاهش حساسیت اخلاقی فرزندان بوده است. پژوهش حاضر کیفی و از نوع پدیدار‌شناختی است. از مصاحبه‌های نیمه ساختار‌یافته برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده شد. جامعه آماری پژوهش، والدین دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه مدارس ناحیه 4 شهر تبریز بودند که 20 نفر از آنها به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل اطلاعات حاصل از مصاحبه‌ها از الگوی «استرابرت و کارپنتر» استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد از دیدگاه والدین، تجارب مادران از نقش شبکه‌های اجتماعی در کاهش حساسیت اخلاقی دانش‌آموزان دارای 2 درون‌مایه اصلی علل گرایش دانش‌آموزان به شبکه‌های اجتماعی و پیامدهای اخلاقی عضویت در این شبکه‌ها است. دانش‌آموزان برای ارتباط با همسالان، سرگرمی و تفریح و تبادلات علمی به شبکه‌های اجتماعی روی می‌آورند که منجر به بلوغ زودرس، تضعیف روابط عاطفی با والدین، نگاه جنسی به والدین و اطرافیان، بی‌توجهی و کم‌توجهی نسبت به مسائل دینی، نگاه نسبی‌گرایانه به اخلاق، تردیدهای اخلاقی، الگوپذیری منفی و پرخاشگری می‌شود. مواجهه نشدن درست با شبکه‌های اجتماعی می‌تواند در تضعیف باورهای دینی و به‌خصوص کاهش حساسیت‌های اخلاقی دانش‌آموزان نقش اساسی ایفا کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Phenomenological Study of Mothers Experiences on the Role of Social Networks in Decreasing the Children's Moral Sensitivity (Case: Parents of Secondary School Students in District 4 of Tabriz City)

نویسنده [English]

  • Ali Imanzadeh

Associate Prof. in Philosophy of Education, Tabriz Uni.

چکیده [English]

The porpose of this paper was to study the experiences of mothers on the role of social networks in decreasing their children's moral sensitivity. This study is a qualitative and phenomenological research that conducted by semi-structured interview to collect data. The statistical population was the parents of secondary school students in district 4 of tabriz, 20 of them were selected by purposeful sampling. The data from interviews were analized by streubert and carpenter’s model. The findings showed that from the parents’ viewpoints, mothers' experiences of the role of social networks in decreasing the students' moral sensitivity has two main themes of why students' tendency is to social networks and the ethical implications of membership in these networks. Students come to social networks in order to link with peer groups, entertain and academic interaction which results in early maturity, weakening of emotional relationships with parents, considering parents and people around sexuality, undermining and neglecting religious norms, relativistic view to ethics, moral hesitation, negative role modeling and aggression. Abnormal exposure to social networks can play an important role in undermining religious beliefs, and in particular in reducing students' moral sensitivities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mothers' Experiences
  • Network
  • Social networks
  • Moral Sensitivity
  • Phenomenology

ابراهیمی، ایران. (1392). تهیه و برازش مدلی برای بررسی حساسیت اخلاقی و رابطه آن با تدریس مراقبتی معلمان شهر کامیاران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان.

ادیب حاج باقری، محسن؛ پرویزی، سرور و صلصالی، مهوش. (1390). روش‌های پژوهش کیفی. تهران: نشر و تبلیغ بشری.

ادیب، یوسف؛ فتحی‌آذر، اسکندر؛ نوظهوری پهرآباد، رامین و رسولی، سمیه. ( ۱۳۹۴). بررسی تجربه ادراک شده دانشجویان دانشگاهی از آموزه‌های شبکه‌های اجتماعی مجازی، فرصت‌ها و تهدیدها (یک بررسی کیفی پدیدار‌شناسی). همایش ملی روان‌شناسی و مدیریت آسیب‌های اجتماعی، چابهار: دانشگاه آزاد اسلامی واحد چابهار.

افضلی، محدثه. (1391). نقش و کارکرد شبکه‌های اجتماعی مجازی در مدیریت بحران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صداوسیمای تهران.

ایزدی، احمد و همکاران. (1392). همبستگی حساسیت اخلاقی پرستاران با رفتار مراقبتی آنها. ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی، 6(2)، 56-43.

ایمان‌زاده، علی و سلحشوری، احمد. (1388). نگاهی به رویکردهای تحلیلی و فراتحلیلی در فلسفه تعلیم و تربیت. همدان: انتشارات دانشگاه بوعلی سینا.

ایمان‌زاده، علی. (1394). تجربه تأثیر عضویت در شبکه‌های اجتماعی بر روابط زناشویی دانشجویان متأهل دانشگاه علوم پزشکی تبریز: مطالعه پدیدار‌شناسی. تربیت بلیغی، قم. 4(7).

ایمان‌زاده، علی و سجادی، سیدمهدی. (1386). چالش‌های اساسی تربیت دینی در فضای ریزوماتیک. روان‌شناسی و علوم تربیتی، 3(4)، 18-1.

برهانی، فریبا؛ عباس‌زاده، عباس و محسن‌پور، محدثه. (1391). تبیین معنی حساسیت اخلاقی در دانشجویان پرستاری. اخلاق پزشکی، 6(22)، 115-93.

دوران، بهزاد. (1383). هویت خانوادگی و تعامل در فضای سایبرنتیک. مسائل اجتماعی ایران (۴۴)، 128-89.

رهبر قاضی، محمودرضا؛ حاتمی، عباس و عباسی، امین. (1397). رابطه شبکه‌های اجتماعی مجازی و دگرگونی هویت‌های جمعی (با تأکید بر هویت دینی، ملی و مدرن). مجلس و راهبرد، 25(95)، 58-33.

زلفعلی‌فام، جعفر؛ فراستخواه، مقصود؛ ملکی، امیر و زاهدی‌مازندرانی، محمدجواد. (1397). پدیدارشناسی اخلاق اجتماعی کاربران شبکه‌های اجتماعی مجازی (مطالعه موردی: متولدان دهه‌شصتی دارای تحصیلات‌عالی). پژوهش‌های ارتباطی، 25(94)، 185-155.

سلیمانی‌پور، روح‌الله. (۱۳۸۹). شبکه‌های اجتماعی، فرصت‌ها و تهدید‌ها. ره‌آورد نو، 2.

صادقیان، عفت. (1384). تأ‌ثیر کامپیوتر و اینترنت بر کودکان و نوجوانان. مجله الکترونیکی مرکز اطلاعات و مدارک علمی، 4(4)، 78-86.

صالحی، اکبر و برادران، مریم. (1395). آسیب‌شناسی پدیدار‌شناسانه نقش اینترنت بر باورهای دینی جوانان. اخلاق، ۲(۲۱)، 25-11.

کاظمی، حمید‌رضا. (1389). تأثیرات منفی گسترش شبکه‌های اجتماعی برحریم خصوصی افراد. ره‌آورد، 31.

کفاشی، مجید. (1389). بررسی تأثیر اینترنت بر ارزش‌های خانواده. شورای فرهنگی اجتماعی زنان،11(3)، 78-57.

معمار، ثریا ؛ عدلی‌پور، صمد و خاکسار، فائزه. (1391). شبکه‌های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران). مطالعات و پژوهش‌های اجتماعی در ایران، 4، 1765-155.

مهدی‌زاده، حسین. (1382). آموزه‌های سلامی در باب تقلید از الگوها با تأکید بردوره نوجوانی. معرفت، 67.

هوسرل، ادموند. (1386). ایده پدیده شناسی (ترجمه عبدالکریم رشیدیان). تهران: علمی و فرهنگی.

Alison, J.; Sanders-Jackson, A. & Smallwood, A. M. (2006). Iming, Text Messaging, and Adolescent Social Networks. Journal of Computer-Mediated Communication, 11(2), 577-592.

Auvinen, J.; Suominen, T.; Leino-Kilpi, H. & Helkama K. (2004). The Development of Moral Judgment During Nursing Education In Finland. Nurse Education Today, 24, 538–546.

Barabási, A. L. & Frangos, J. (2014). Linked: the New Science of Networks Science of Networks. Basic Books.

Barrett, N. (1996). The State of The Cybernation: Cultural, Political and Economic Implications of The Internet. Kogan Page Limited.

Boddy, J. & Dominelli, L. (2017). Social Media and Social Work: The Challenges of A New Ethical Space. Australian Social Work, 70(2), 172-184.

Bott, E. & Spillius, E. B. (2014). Family And Social Network: Roles, Norms and External Relationships In Ordinary Urban Families. Routledge.

Cadell, L. (2013). Socially Practical or Practically Unsociable? A Study Into Social Media Policy Experiences in Queensland Cultural Heritage Institutions. Australian Academic & Research Libraries, 44(1), 3-13.

Cerbone, D. R. (2014). Understanding phenomenology. Routledge.

Connelly, L. M. (2010). What is phenomenology?. Medsurg Nursing, 19(2), 127.

Debatin, B. (2011). Ethics, privacy, and Self-Restraint In Social Networking. in Privacy Online (47-60). Springer, Berlin, Heidelberg.

Doreian, P. & Stokman, F. (2013). Evolution of social networks. Routledge; 2013 Feb 1.

Ersoy, N. & Gündogmus, UN. (2003). A Study of The Ethical Sensitivity of Physicians In Turkey. Nursing Ethics. 10 (5), 472-84.

Flood, A. (2010). Understanding phenomenology. Nurse Researcher (through 2013), 17(2), 7.

Holloway, I. & Wheeler, S. (2013). Qualitative Research in Nursing and Healthcare. John Wiley & Sons.

Imanzadeh, A. (2011). Poststructuralism Plurallism and its Challenges For Islamic Education, 2nd International Conference on Islamic Education.Malaysia. Bangi Putrajaya, Selangor ,19 December.

Kietzmann, J. H.; Hermkens, K.; McCarthy, I. P. & Silvestre, B. S. (2011). Social Media? Get Serious! Understanding The Functional Building Blocks of Social Media. Business Horizons, 54(3), 241-251.

Kimball, E. & Kim, J. (2013). Virtual Boundaries: Ethical Considerations for use of Social Media in Social Work. Social Work, 58(2), 185-188.

Leinhardt, S. (Ed.). (2013). Social Networks: A Developing Paradigm. Elsevier.

Nagai M.  (1972). Education and Indoctrination: The Sociological and Philosophical Bases. University of Tokyo Press.

Naif Marouf, L. (2007). Social Networks and Knowledge Sharing In organizations: A Case Study. Journal of Knowledge Management, 11(6), 110-125.

Papacharissi, Z. (Ed.). (2010). A Networked Self: Identity, Community, and Culture on Social Network Sites. Routledge.

Roy, Kaustuv. (2003). Teachers in Nomadic Spaces:Deleuze and Curriculum . Peter Lang Press.

Sodock, B. J. & Sadock, VA. (2005). Comprehensive text book of Psychiatry, 8th. Ed. Philadelphia, Williams & Wilkins, 994. Yen, J. Y.

Speziale, H. S.; Streubert, H. J. & Carpenter, D. R. (2011). Qualitative Research in Nursing: Advancing the Humanistic Imperative. Lippincott Williams & Wilkins.

Spiegelberg, E. (Ed.). (2012). The Phenomenological Movement: A Historical Introduction (Vol.5). Springer Science & Business Media.

Wodarz, N. (2011). Hiring, Social Media, and E-Due Diligence. School Business Affairs, 77(11), 8-10.

Zahavi, D. (2003). Husserl's phenomenology. Stanford University Press.