نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای علوم ارتباطات، روابط عمومی دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان

چکیده

 برای زیستن در جهان کنونی به سواد رسانه‌ای نیاز داریم. با توجه به اهمیت سواد رسانه‌ای، کشورهای مختلف، آموزش‌های لازم را از مدارس آغاز کرده‌اند. بر این اساس، در پژوهش حاضر، اثربخشی آموزش سواد رسانه‌ای بر دانش‌آموزان شهر کرمان بررسی شده است. پژوهش به روش شبه‌آزمایشی و با نمونه‌گیری خوشه‌ای و انتخاب گروه‌های آزمایش و کنترل، هر کدام شامل 120 دانش‌آموز پسر دبیرستانی در شهر کرمان انجام گرفت و دوره آموزشی برای گروه آزمایش طی یک‌ترم به اجرا درآمد.
بر اساس نتایج، میانگین نمره کلی سواد رسانه‌ای دانش‌آموزان در هر دو گروه آزمایشی و کنترل، در پیش‌آزمون 2/2 از 5 بوده که در سطح «ضعیف» قرار داشت. با اجرای دوره آموزش، میانگین نمره سواد رسانه‌ای، دانش‌آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، با 99 درصد اطمینان افزایش یافت و به 65/3، یعنی سطح «خوب» رسید. میانگین نمره دانش‌آموزان گروه آزمایش درتوانایی‌های سواد رسانه‌ای یعنی، توانایی استفاده از رسانه، تجزیه‌و‌تحلیل، تولید و ارسال پیام‌های رسانه‌ای و تفکر انتقادی نیز پس از اجرای دوره آزمایشی به‌طور معناداری افزایش یافت. از این رو می‌توان گفت که آموزش سواد رسانه‌ای بر میزان و سطح توانایی‌های مرتبط با سواد رسانه‌ای در دانش‌آموزان مؤثر است و توسعه آن در مدارس ضرورت دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Training Media Literacy on Students in Kerman

نویسنده [English]

  • Abbas Taghizadeh

Communication Sciences, University of Postgraduate Education in Industrial and Advanced Technology

چکیده [English]

We need media literacy to live in the present world. Given the importance of media literacy, different countries have begun essential training in schools. In this research, the effectiveness of media literacy training on the students of city Kerman has been examined. A quasi-experimental research was carried out with cluster sampling and the selection of treatment and control groups, each including 120 male high school students, during an educating course in Kerman. According to the results, the average total score of the student literacy in both the treatment and control groups was in the pretest of 2.2 out of 5, which was at the "weak" level. After the ending of educating course, the average student literacy scores of the treatment group in comparison with the control group increased by 99% confidence and reached 3.65, that is, the level of "good". Also, after the experiment period, the mean scores of students in the treatment group significantly increased in media literacy skills, namely, the ability to use media, analyzing, producing and sending media messages and critical thinking. Therefore, it can be said that the education of media literacy impact on the level of media literacy skills among students, hence its development is necessary in schools.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Media Literacy Education
  • Media Literacy
  • High School Students
  • Media messages Analysis
  • Critical Thinking
  • Kerman

باکینگهام، دیوید. (1389). آموزش رسانه‌ای (ترجمه حسین سرفراز). تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

تقی‌زاده، عباس. (1390). بررسی مقایسه‌ای سوادرسانه‌ای دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه. پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.

سلیمان، سفر؛ خسروی، فریبرز و حداد، زهرا. (1392). ارزیابی سواد رسانه‌ای دانشجویان و دانش‌آموزان شهر تهران. رسانه، 16.

سند تحول راهبردی نظام تربیت رسمی و عمومی جمهوری اسلامی ‌ایران در افق چشم‌انداز. (1390). مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی. تهران: وزارت آموزش‌و‌پرروش.

شاه‌حسینی، وحیده. (1392). نقش آموزش تفکر انتقادی و سواد رسانه‌ای در بازگشایی پیام. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران.

طلوعی، علی. (1391). سواد رسانه‌ای، درآمدی بر شیوه یادگیری و سنجش. تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها.

ملکی، حسن. (1391). برنامه‌ریزی درسی (راهنمای عمل). تهران: مدرسه.

Brian, O. (2010). Media Literacy and Communication Rights, Ethical Individualism in the New Media Environment. The International Communication Gazette, 1748–0485, Vol. 72, No. 4–5, Pp. 323–338.

Druick, Z. (2016). The Myth of Media Literacy. International Journal of Communication, 10, Pp.1125-1144. from:

 http://www.ijoc.org/index.php/ijoc/article/view/2797

Duncan, B. (2006). Media Literacy: Essential Survival Skills for the New Millennium. School Libraries in Canada, Vol. 25, No. 4, Pp. 31–34. from:

  http://www.cla.ca/casl/slic/254medialiteracy.html

Finquelievich, S.; Feldman, P. & Fischnaller, C. (2012). Public Policies on Media and Information Literacy and Education in Latin America: Overview and Policies. Paper Presented at the International Conference on Media and Information Literacy for Knowledge Societies, Moscow, Russian Federation.

Hoechsman, M. & Stuart, R. P. (2012). Media Literacy, a Critical Introduction, Blackwell Publishing.

Imran. M. & et al. (2014). Processing Social Media Messages in Mass Emergency: A Survey, from:

http://www.mimran.me/papers/processing_social_media_messages_in_mass_emergency_survey.pdf

Kuniomi, S. (2002). Analysis of Critical Approach, in Media Literacy,

Comparative Studies between Japan and Canada, Keio Communication Review, 24, Pp. 93-110. from:

http://www.mediacom.keio.ac.jp/publication/pdf2002/review24/7.pdf.

kovach, B. & Rosenstiel, T. (2007). The Elements of Journalism: what news People should Know and the Public should Expect. New York: Crown publishing.

Lee, A. y. L. (2016). Media Education in the School 2.0 era. of Global Media and China, Pp.1-15. from:

http://www.journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/2059436416667129

Livingstone, S. & Thumim, N. (2003). Assessing the Media Literacy UK

http://www.eprints.lse.ac.uk/21673/1/Assessing_the_media_literacy_of_UK_adults.pdf

Potter, W. (2008). Media Literacy. 4TH  ed. Sage Publications.

Rosenbaum, J.E. & et.al. (2016). Mapping Media Literacy: Key Concepts and Future Directions Annals of the International Communication Association Journal, 32, Pp. 313-353. from:

http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/23808985.2008.11679081

Serafin, M. (2011). Media Mindfulness: Developing the Ability and Motivation to Process Advertisements, ProQuest, UMI Dissertation Publishing.  from:

http://www.amazon.com/Media-mindfulness-Developing-motivation-advertisements/dp/1243529814.

Singh, J. (2012). Placing Information Literacy Skills at the Core of Instruction. from:

http://www.ifapcom.ru/files/News/Images/2012/mil/Singh_text.pdf

Sur, E. & et.al. (2014). Primary School Second Grade Teachers’ and Students’ Opinions on Media Literacy, Media Education Research Journal, Vol. 21, No. 42, Pp. 119-127. from: http://www.eprints.rclis.org/21085/

Thoman, E. (1995). The three Stages of Media Literacy. from: http://www.media-awareness.ca/english/teachers/media_literacy/ what_is_media_literacy.cfm.

UNESCO. (2011). Media and Information Literacy Curriculum for Teacher, Edited: Alton. G & Carolyn. W. from:

http://www.unesdoc.unesco.org/images/0019/001929/192971e.pdf.