پژوهش‌های ارتباطی

شناسایی و مقابله با بیان‌های تنفرآمیز در حقوق بین‌الملل و نظام حقوقی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

کیان بیگلربیگی 1
قدرت الله رحمانی 2
محمد حمید شهریور 3

1 دانشجوی دکترای حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشجوی‌کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق (علیه السلام)، تهران، ایران

https://doi.org/10.22082/cr.2025.2054088.2779
چکیده
آزادی بیان یکی از حقوق اساسی و بنیادین بشری است، اما بایستی در برخی شرایط محدود شود؛ چراکه آزادی مطلق و بدون شرط، باعث بی‌نظمی، سوءاستفاده از حق و از بین رفتن نظم عمومی می‌گردد. لذا یکی از این محدودیت‌ها، تقابل آزادی بیان با بیان‌های تنفرآمیز می‌باشد. به‌طورخلاصه، منظور از بیان‌های تنفرآمیز، بیان‌هایی است که افراد و گروه‌ها را به‌دلیل ویژگی‌‌هایی چون جنسیت، نژاد، مذهب و گرایش سیاسی مورد هدف قرار می‌دهند. در این‌سیاق، امروزه با گسترش روزافزون حضور و استفاده تعداد زیادی از افراد جامعه از رسانه‌های جمعی و فضای مجازی، نباید به نقش مؤثر آنان در اشاعه بیا‌ن‌های تنفرآمیز بی‌توجه بود؛ چراکه امروزه این فضاها بستر اصلی ترویج و اشاعه نفرت-پراکنی شده‌اند. از این‌رو در مقاله حاضر سعی شده‌است با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای و با روش توصیفی– تحلیلی، با تمرکز بر قوانین کشور ایران به این موضوع پرداخته‌شود که متأسفانه علی‌رغم وجود تنوع فرهنگی، قومی و زبانی این بیان‌‌ها به‌صورت صریح ممنوع نگردیده‌‌است. درنهایت، نگارندگان به این نتیجه می‌رسند که اگرچه در چارچوب نظام حقوق بین‌الملل بشر دارای کنوانسیون‌های بین‌المللی و منطقه‌ای متعددی هستیم که تصویب و لازم‌الاجرا شده-اند، بااین‌حال، این اسناد نتوانسته‌اند کارایی لازم را داشته‌‌باشند؛ چراکه موضوع آن‌ها کلی‌ بوده و اشاره مستقیمی به این بیان‌ها نشده‌است و هم‌چنین از سوی‌دیگر، این اسناد عام نیز به‌وسیله‌ی کشورها به‌درستی اجرا نمی‌شوند. در ایران نیز لازم است قوانین مصرحی در این زمینه تدوین گردد؛ سازمان‌های مردم نهاد درخصوص مقابله با این بیان‌ها هدفمند گردند؛ و برنامه‌های مناسبی از جمله آموزش سواد رسانه‌ای بیش ‌از پیش دنبال شود.

کلیدواژه‌ها

بیان‌های تنفرآمیز
آزادی بیان
فضای مجازی
عقاید افراطی
نفرت‌پراکنی
موضوعات

عنوان مقاله English

Identifying and Countering Hate Speech in International Law and the Iranian Legal System

نویسندگان English

Kian Biglarbeigi 1
Ghodratollah Rahmani 2
Mohammad Hamid Shahrivar 3
1 Ph.D. Student in International Law, Faculty of Law and Political Science, Tehran University, Tehran, Iran
2 Associate Prof in Department of Public and International Law, Faculty of Law and Political Science, University of Allameh Tabataba'i, Tehran, Iran
3 M.A. Student in Public Law, Faculty of Islamic Studies and Law, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
چکیده English

Although Freedom of expression is a fundamental human right, it must be limited in some circumstances; because absolute and unconditional freedom causes disorder, abuse of rights, and the destruction of public order. One of these limitations is the conflict between freedom of expression and hate speech. hate speech, In short refers to speech that targets individuals and groups because of characteristics such as gender, race, religion, and political affiliation. Today, with the increasing presence and use of mass media and cyberspace by a large number of people in society, their effective role in spreading hate speech should not be ignored; because these spaces have become the main platform for promoting and disseminating hatred. In this article, an attempt has been made to address this issue using library data and a descriptive-analytical method, considering the laws of Iran, which unfortunately, despite the cultural, ethnic, and linguistic diversity, have not been explicitly prohibited. Ultimately, the authors conclude that although we have numerous international and regional conventions within the framework of the international human rights system that have been ratified and enforced, these documents have not been able to have the necessary effectiveness; because their subject matter is general and there is no direct reference to these statements. Also, these general documents are not properly implemented by countries. In Iran, it is also necessary to formulate clear laws in this field; NGOs should become more targeted in combating these statements; and appropriate programs, including media literacy training, should be pursued more than before.
 
 
 
 
 
.

کلیدواژه‌ها English

Hate Speech
Freedom Of Expression
Cyberspace
Extremist Ideas
Spreading Hatred
منابع
تیمور­سلماسی، الهام. (1394). ممنوعیت بیان­های تنفرآمیز در رسانه­ها در محدوده مصوبات شورای اروپا و قوانین ایران. پایان­نامه کارشناسی ارشد حقوق ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی.
جان‌نثاری، دامون. (1391). ممنوعیت بیان­های تنفرآمیز در پرتو نظام بین­المللی حقوق بشر. پایان­نامه کارشناسی ارشد حقوق بشر، دانشگاه شهید بهشتی.
جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۳۱). قانون مطبوعات. بازیابی‌ از: https://qavanin.ir
جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۵۶). قانون مجازات تبلیغ تبعیض­نژادی. بازیابی‌ از: https://rc.majlis.ir
جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۵۸). قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. بازیابی از: https://www.shora-gc.ir
جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۶۴). قانون مطبوعات. بازیابی‌ از: https://rc.majlis.ir
جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۹۲). قانون آیین دادرسی کیفری. بازیابی‌ از:  https://dotic.ir
جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۹۵). قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی. بازیابی از:https://rc.majlis.ir
جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۹۵). مصوبه آیین‌نامه تشکل‌های مردم‌نهاد. بازیابی از: https://qavanin.ir
جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۹۵). منشور حقوق شهروندی. بازیابی‌ از:  https://president.ir
جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۹۹). قانون مجازات اسلامی (الحاقی ۱۳۹۹). بازیابی از: https://rc.majlis.ir
حکمت­نیا، محمود. (1399). آزاداندیشی و آزادی بیان، چاپ دوم، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
سودمندی، عبدالمجید و مستقیمی­قمی، بهرام. (1390). سخنان نفرت­زا در نظام بین­المللی حقوق بشر، پژوهش­های حقوق تطبیقی، سال پانزدهم، 2 (72)، 42-21.
سیگل، الکسانراا. (1400). گفتار تنفرآمیز آنلاین (گزارش شماره 63). مترجم علیرضا کاظمی، تهران: پژوهشگاه فضای مجازی.
شهریور، محمدحمید، رحمانی، قدرت­الله و بیگلربیگی، کیان. (1401). حق مخاطب، بهره‌مندی از اطلاعات صحیح و مقابله با اخبار جعلی، پژوهش­های ارتباطی، 3 (111)، 107-79.
https://doi.org/10.22082/cr.2022.555730.2368
شورای عالی انقلاب فرهنگی. (۱۳۷۹). ضوابط نظارت بر نمایش و صدور پروانه نمایش آثار سینمایی. بازیابی‌ از:  https://rc.majlis.ir
شورای عالی انقلاب فرهنگی. (۱۳۸۴). سیاست‌های توزیع و نمایش فیلم‌های سینمایی و مواد سمعی و بصری خارجی. بازیابی‌شده از:  https://rc.majlis.ir
شورای عالی انقلاب فرهنگی. (۱۳۸۹). مصوبه اصلاحی اهداف، سیاست‌ها و ضوابط نشر کتاب. بازیابی از : https://rc.majlis.ir
طباطبایی‌مؤتمنی، منوچهر. (1388). آزادی­های عمومی و حقوق بشر، چاپ سوم، تهران: دانشگاه تهران.
قاسم­پور، محمدمهدی (1400). شبکه­های اجتماعی و نفرت پراکنی (گزارش سریع شماره 38)، تهران: پژوهشگاه فضای مجازی.
Benesch, S. (2023). Dangerous speech. In C. Strippel, S. Paasch-Colberg, M. Emmer, & J. Trebbe (Eds.), Challenges and perspectives of hate speech research, Digital Communication Research, 185–197. https://doi.org/10.48541/dcr.v12.11
Bychawska-Siniarska, D. (2017). Protecting the right to freedom of expression under the european convention on human rights, Council of Europe.
Cohen-Almago, R. (2011). Fighting hate and bigotry on the internet, Policy & Internet, 3 (3), 1-26.
 http://dx.doi.org/10.2202/1944-2866.1059
Cohen-Almago, R. (2018). When a ritual murder occurred at purim: The harm in hate speech. El Profesional de la Informacion, 27 (3), 671–681.
https://doi.org/10.3145/epi.2018.may.20
Committee of Ministers of the Council of Europe. (1997). Recommendation No. R (97) 20 on “hate speech”. Council of Europe. Retrieved from https://www.coe.int.
Council of Europe. (1950). European Convention on Human Rights. Retrieved from https://www.echr.coe.int.
Council of Europe. (2007). Freedom of expression in Europe: Case-law concerning Article 10 of the European Convention on Human Rights, Council of Europe Publishing.
Criminal Code of Canada. (1985). Criminal Code of Canada. Government of Canada. Retrieved from https://laws-lois.justice.gc.ca
Criminal Code of Denmark. (2009). Criminal Code of Denmark. Retrieved from https://antislaverylaw.ac.uk.
Criminal Code of the Russian Federation. (1996). Criminal Code of the Russian Federation. Retrieved from https://www.wipo.int.
Criminal Law of the Netherlands. (1881). Criminal Law of the Netherlands. Retrieved from https://antislaverylaw.ac.uk.
Criminal Law of the People’s Republic of China. (1997). Criminal Law of the People’s Republic of China. Retrieved from https://www.warnathgroup.com.
Duarte, N., Llanso, E., & Loup, A. (2018). Mixed messages? The limits of automated social media content analysis. In Proceedings of the 1st Conference on Fairness, Accountability and Transparency, PMLR, 81, 106.
European Commission against Racism and Intolerance (ECRI). (2015). General Policy Recommendation No. 15 on combating hate speech. Council of Europe. Retrieved from https://www.coe.int.
European Court of Human Rights. (1976). Handyside v. United Kingdom, Application No. 5493/72, Judgment of 7 December 1976. Retrieved from https://hudoc.echr.coe.int/eng.
European Court of Human Rights. (2006). Erbakan v. Turkey, Application No. 59405/00, Judgment of 6 July 2006. Retrieved from https://hudoc.echr.coe.int/eng.
Facebook. (2018). Facebook community standards. Retrieved from https://www.facebook.com/communitystandards.
Fyfe, S. (2017). Tracking hate speech acts as incitement to genocide in international criminal law, Leiden Journal of international Law, 30(2), 523-548. https://doi.org/10.1017/S0922156516000753
International Law Commission. (2001). Draft articles on responsibility of states for internationally wrongful acts, with commentaries. United Nations. Retrieved from https://legal.un.org.
Kiesler, S., Kraut, R., Resnick, P., & Kittur, A. (2012). Regulating behavior in online communities. In R. E. Kraut & P. Resnick (Eds.), Building Successful Online Communities: Evidence-Based Social Design. Cambridge, MA: MIT Press, 125-177.
Laub, Z. (2019). Hate speech on social media: Global comparisons. Council on Foreign Relations Backgrounder. Retrieved from https://www.cfr.org.
Medel, T. (2010). Hate speech rules under international law. Halifax: Centre for Law and Democracy, 1-10.
Mendel, T. (2008). Equality and freedom of expression: An accommodative framework, ARTICLE 19.
Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR). (1983). CCPR General Comment No. 11: Article 20 - Prohibition of propaganda for war and inciting national, racial or religious hatred. Retrieved from https://www.ohchr.org.
Orentlicher, D. F. (2005). Criminalizing Hate Speech in the Crucible of Trial: Prosecutor v. Nahimana. American University International Law Review, 21 (4), 557-596.
Organisation of Islamic Cooperation. (1990). The Cairo Declaration on Human Rights in Islam. Retrieved from https://elearning.icrc.org.
Organization of American States. (1969). American Convention on Human Rights. Retrieved from https://www.oas.org.
Paluck, E. L. (2009). “Reducing intergroup prejudice and conflict using the media: A field experiment in Rwanda”, Journal of Personality and Social Psychology, 96 (3), 574–587.
 https://doi.org/10.1037/a0011989
Smolla, R. A. (1991). Exercises in the regulation of hate speech, William & Mary Law Review, 32 (2), 207-210.
Smolla, R. A. (1993). Free speech in an open society, Knopf Doubleday Publishing Group.
Titley, G. (2012). Hate speech online: Consideration for the proposed campaign, Printed at Council of Europe.
Twitter. (2018). The Twitter rules. Retrieved from https://help.twitter.com/en/rules-and-policies/twitter-rules.
United Nations. (1948). Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide. Retrieved from https://legal.un.org.
United Nations. (1948). Universal Declaration of Human Rights. Retrieved from https://www.un.org.
United Nations. (1965). International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination. Retrieved from https://legal.un.org.
United Nations. (1966). International Covenant on Civil and Political Rights. Retrieved from https://treaties.un.org.
United Nations. (1969). Vienna Convention on the Law of Treaties. Retrieved from https://legal.un.org.
United Nations. (1981). Declaration on the Elimination of All Forms of Intolerance and of Discrimination Based on Religion or Belief. Retrieved from https://legal.un.org.
United Nations. (n.d.). What is hate speech? Retrieved from https://www.un.org
Vidino, L., & Hughes, S. (2015). ISIS in America: From Retweets to Raqqa. Program on Extremism, George Washington University report.
Waldron, J. (2012). The harm in hate speech. Harvard University Press. 
Walker, S. (1994). Hate Speech: The History of an American Controversy, University of Nebraska Press.
YouTube. (2018). YouTube community guidelines. Retrieved from https://www.youtube.com/howyoutubeworks/policies/community-guidelines/
 
 
 

  • تاریخ دریافت 08 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 13 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 17 خرداد 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما

فلودیاگرام (فرآیند) داوری مقالات