سناریوهای آینده رسانه‌های صدا پایه ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت آینده پژوهی، گروه آینده پژوهی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی ، تهران، ایران

2 استاد گروه رادیو، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران

3 استاد گروه آینده پژوهی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده
رسانه ­های صدا پایه یکی از اجزای سپهر رسانه‌ای یک کشورند. این سپهر رسانه‌ای و به ‎تبع آن رسانه‎ های شنیداری، در آینده در معرض ابهامات و عدم قطعیت‌های متعددی در ارتباط با تحوّلات فناوری و تغییرات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی خواهد بود. هدف آینده­ پژوهی، برداشتن پرده­ های ابهام از آینده و افزایش شناخت و ادراک انسان از آن است. پژوهش حاضر، با هدف تدوین سناریوی آینده رسانه‌های صدا پایه انجام شده است. این پژوهش، بر مبنای نظریه همگرایی رسانه­ ها و با روش سناریونگاری انجام پذیرفته است. حجم نمونه به صورت هدفمند انتخاب شده و نتایج بر اساس مقوله­ های مستخرج از مطالعات اسنادی، مبانی نظری و مطالعه میدانی به دست آمده است. بر مبنای یافته­ های پژوهش، تحلیل محیط، منجر به شناسایی 81 عامل و مؤلفه شد؛ همچنین پس از بحث و بررسی 17 پیشران مؤثر و 6 عدم قطعیت کلیدی شناسایی شدند. رتبه­ بندی این عوامل با نظر خبرگان، بر اساس دو معیار «اهمیت» و «عدم قطعیت» انجام گرفت و بر مبنای دو عدم قطعیت کلیدی دارای بالاترین وزن، یعنی «فناوری» و «میزان مصرف محتوای صوتی» ماتریس سناریوها، تشکیل و چهار سناریوی «رادیو هوشمند»، «منم کاربر»، «آقای برودکستر» و «همزیستی با فناوری» تدوین شد. نتایج نشان داده است که سناریوی رادیو هوشمند، را می‌توان سناریوی مطلوب دانست. در پایان متناسب با هر سناریوی شناسایی شده، راهکارهایی کاربردی ارائه شده که به سیاستگذاران و تصمیم­ سازان مؤثر صدای جمهوری اسلامی کمک خواهد کرد.

تازه های تحقیق

نوآوری و محدودیت پژوهش

با بررسی مبانی نظری، پیشینه تحقیق، بررسی انواع نظریه‌های رسانه‌ای و نظریه‌های رسانه‌های نوین، مدل مفهومی جدیدی با دو نوع عوامل بیرونی و درونی ارائه شد؛ که در بررسی پیشینه تاکنون همچنین مدلی یافت نشده است. باتوجه ‎به مبانی نظری و پیشینه پژوهش و برای نیل به هدف تحقیق، از روش‌ ترکیبی «کتابخانه ­ای و اسنادی» و «میدانی» و روش‌ سناریونگاری با کمک روش ­های «پویش محیطی» و «روندپژوهی» استفاده گردید. بین­ رشته­ ای بودن موضوع تحقیق، پیچیدگی و وجود گفتمان­ های علمی متنوع، دسترسی به خبرگان موضوع و تعمیم نتایج در تحقیق­ های کیفی از محدودیت­ های این پژوهش بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Future Scenarios of Audio Media in Iran

نویسندگان English

Mehdi Mirmzaheri 1
Hasan Khojasteh B. 2
Mohammad Rahim Eivazi 3
1 Future Study Management
2 Full Prof. Radio Department, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran
3 Full Prof. In Future Study, Faculty of Governance, Tehran University, Tehran, Iran
چکیده English

Audio media is one of the basic components of countrys' media sphere. In the future, this media sphere and, accordingly, the audio media, will be exposed to many uncertainties and ambiguities related to technological developments and cultural, social, political and economic changes. The goal of future research is to clarify the future and increase human knowledge and understanding of it. This research has been carried out with the aim of compiling the future scenario of audio media. The research was conducted based on the theory of media convergence using scenario planning method. The sample size was selected purposefully and the results were obtained based on categories extracted from documentary studies, theoretical foundations and field study. Based on the findings of the research, 81 factors and components were identified from the analysis of the environment; Also, 17 effective drivers and 6 key uncertainties were identified after examining discussion. The ranking of these factors was done according to the opinion of experts, based on the two criteria of "importance" and "uncertainty", and based on the two key uncertainties with the highest weight, i.e. "technology" and "volume of audio content consumption", the matrix of scenarios was formed and Four scenarios of "Smart Radio", "I am the user", "Mr. Broadcaster" and "Coexistence with technology" were developed. The results showed that the smart radio scenario can be considered as a favorable scenario. At the end, according to each identified scenario, practical solutions are presented that will help the effective policy makers and decision makers of IRIB radio.

کلیدواژه‌ها English

Future Research
Radio
Media
Audio Media
Scenario
اخگری، محمد. (1397). رادیو در عصر دوم: چشم‌انداز تولید و پخش رادیو در عصر رسانه‌های نو. تهران: انتشارات دانشگاه صداوسیما.
اکبری آزاد، مریم؛ عبدالله، گیویان و محمد، میناوند. (۱۳۸۸). بررسی فرصت‌ها و تهدیدهای پادکستینگ برای رادیو در ایران از دیدگاه کارشناسان و کارگزاران ارتباطات. پژوهش‌های ارتباطی، 16(59).
البرزی دعوتی، هادی و احمد، کوهی اصفهانی. (۱۳۹۸). آینده‌پژوهی رسانه. تهران: آثار فکر.
امینی، جعفر؛ سیدمحمدحسین، خلیلی؛ زهرا، صفایی­ نایینی؛ روژینا، فخاریان و سیدمحمدجواد، موسوی. (1402). حال و روز صنعت پادکست در ایران. تهران: رستاک.
پدرام، عبدالرحیم و سلمان، زالی. (1397). الگویی نوین برای سناریونویسی در موضوعات راهبردی مطالعه موردی: سناریوهای آینده بحران سوریه. مطالعات سیاسی جهان اسلام، 26.
حسینی، محمد؛ سیدوحید، عقیلی و سیدمحمد، مهدی‌زاده. (۱۳۸۸). ظهور رادیو دیجیتال در ایران؛ فرصت‌ها و تهدیدها. پژوهش‌های ارتباطی، 59.
دارابی، معصومه و محمدمهدی، قربانی. (1400). معماری رسانه‌های آینده با تأکید بر رسانه ‎های استانی. هجدهمین اجلاس سراسری فناوری رسانه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، تهران.
شمسایی­ نیا، سارا و معصومه، اسماعیل ­نژاد. (۱۳۹۸). همگرایی رادیو و رسانه‌های نوین؛ موردپژوهی صداوسیمای ج.ا.ایران. علوم خبری، 29.
شوارتز، پیتر. (1388). هنر دورنگری: برنامه‌ریزی برای آینده در دنیایی با عدم قطعیت (ترجمه عزیز علیزاده). تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
عادلیان، ناهید. (1401). گونه‌شناسی مخاطبان صدای جمهوری اسلامی ایران (1400-1390). تهران: مرکز تحقیقات صداوسیما.
فرهنگی، علی‌اکبر و عطاءالله، ابطحی. (1391). آینده رادیو؛ رادیوی آینده. مجله رادیو، 60، 128-147.
محسنیان­ راد، مهدی. (۱۳۹۹). رسانه­ شناسی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت) و پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی.
مولایی، محمدمهدی؛ حمیدرضا، ملاموسی‌زاده و حمیدرضا، حسن‌پور. (۱۳۹۸). سناریوهای آینده صدا در فضای مجازی. چهاردهمین جشنواره بین‌المللی رادیو و ششمین اجلاس جهانی صدا، تهران.
‏‫میریام، شاران بی و الیزابت، جی تیزدل. (۱۳۹۸). پژوهش کیفی: راهنمای طراحی و کاربست (ترجمه علیرضا کیامنش و مریم دانای طوسی). تهران: سمت.
Jauert, P.; Ala-Fossi, M.; Föllmer, G.; Lax, S. & Murphy, K. (2017). The Future of Radio Revisited: Expert Perspectives and Future Scenarios for Radio Media In 2025. Journal of Radio & Audio Media, 24 (1), 7-27.
Mervaala, E. (2017). New Forms of Radio in Europe and In Finland, (Master's Thesis).
Digital (2022). Global Overview Report, https://hootsuite.widen.net/s/kd6qgn9rwx/digital2022globaloverview_report_en
https://www.statista.com/study/128160/digital-economy-compass-2022/
https://www.statista.com/study/128160/digital-economy-compass-2023/

  • تاریخ دریافت 09 آبان 1402
  • تاریخ بازنگری 23 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 08 اسفند 1402