جریان سازی رسانه‌ای سند محور در اخبار صداوسیما مطالعه موردی :قانون افزایش ظرفیت پزشکی کشور

نوع مقاله : رسانه و سلامت

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه روزنامه‌نگاری و خبر، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران

2 دانشیار گروه روزنامه‌نگاری و خبر، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران

3 استادیار گروه روزنامه‌نگاری و خبر، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران

چکیده
قانون افزایش ظرفیت پزشکی، یکی از مهم‌ترین مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی بود که در دی ماه 1400 به امضای رئیس جمهور رسید. اخبار صداوسیما نیز با ماموریت پیگیری اسنادبالادستی به ماجرا وارد شد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی چگونگی جریان‌سازی سند محور، با بررسی سه بخش خبری نیمروزی (14) و شبانگاهی (21) شبکه اول سیما و بخش خبری (20:30) شبکه دوم سیما در پیشبرد قانون افزایش ظرفیت پزشکی بوده است. در ابتدا تمامی فراورده های خبری منتشرشده تحلیل محتوای کمی شده‌اند و سپس به صورت هدفمند، اقدام به مصاحبه عمیق با سه دسته از سردبیران خبر، مسئولان شورای عالی انقلاب فرهنگی و مسئولان وقت وزارت بهداشت شده است. نتایج نشان می‌دهد از بازه‌ زمانی آبان 1400 تا تیرماه 1401 از سه بخش خبری ذکر شده ۴۱ فراورده خبری پخش شده‌اند. بخش خبری 20:30 به دلیل لحن انتقادی، کوتاه بودن و مصاحبه‌های صریح با مسئولان بیشترین تأثیر را بر مخاطبان و مسئولان داشته و پس از آن، بخش خبری 21 شبکه اول سیما، مورد اقبال مصاحبه شوندگان و مسئولان قرارگرفته است. به عقیده مصاحبه شوندگان، برگزاری برنامه‌های زنده گفت‌وگو محور با حضور کارشناسان تراز اول در حوزه پزشکی، می‌تواند در انتقال پیام و آشنایی با ادله موافق و مخالف، موثر واقع شود. تحلیل محتوایی نشان داد که تمرکز اصلی این اخبار پیگیری اجرای یکی از سیاست‌های کلان نظام سلامت بوده است. صداوسیما در این فرایند توانسته است نقش واسط را در میان مردم، نخبگان و سیاستگذاران ایفا کند.

تازه های تحقیق

این پژوهش با رویکردی سندمحور، فرآیند جریان‌سازی خبری در رسانه ملی را با تمرکز بر موضوع افزایش ظرفیت پزشکی به‌صورت ترکیبی از تحلیل محتوای کمی و کیفی و مصاحبه‌های عمیق بررسی کرده است که در تحقیقات مشابه کمتر به آن پرداخته شده بود. نوآوری اصلی آن، تلفیقی از روش پژوهش با توجه به موضوع است. در واقع بررسی گزارش‌های پخش شده در همه بخش‌های اصلی خبری در بازه مورد نظر و سپس استفاده از دیدگاه نخبگان به منظور ترسیم نقش صداوسیما و میزان اصابت خبر به مخاطب هدف، از نوآوری‌های مهم در این پژوهش بوده است. از دیگر موضوعات شایان ذکر، به این نکته باید اشاره شود که تاکنون تحقیقی در خصوص سندمحوری در حوزه خبر و معاونت سیاسی که در دوران تحولی سازمان صداوسیما در دستورکار قرارگرفته، انجام نشده است. لذا این تحقیق در رویکرد و نوع پرداخت به موضوع نیز بدیع به نظر می‌رسد. همچنین بهره‌گیری از نمونه‌های واقعی گزارش‌های خبری و تحلیل قالب‌های هنری و تکنیکی مورد استفاده، ابعاد تازه‌ای به فهم فرآیند جریان‌سازی افزوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Agenda-Setting In IRIB News Programs (Case: The Law On Increasing National Medical Student Admissions)

نویسندگان English

Amir Hosein Hatami Zadeh 1
Adeshir zabolizadeh 2
Mohammad Hossein Saei 3
1 Journalism, Department of Radio and Television Journalism, Faculty of Communication and Media, IRIB University, Tehran, Iran
2 Associate of Prof. in Journalism, Faculty of Communication and Media, IRIB University, Tehran, Iran
3 Assistant of Prof. in Journalism, Faculty of Communication and Media, IRIB University, Tehran, Iran
چکیده English

The "Law on Increasing Medical Student Admissions," approved by the President in January 2022, stands as one of the most pivotal decisions of the Supreme Council of the Cultural Revolution. The aim of this research is to examine the agenda-setting in IRIB to advance the law of increasing medical capacity by examining the three news segments: the midday (14 PM) and evening (21 PM) news programs of Channel One and the 20:30 news program of Channel Two. Initially, all broadcasted news were subjected to quantitative content analysis, and then in-depth interviews were conducted with three groups of news editors, officials of the Supreme Council of the Cultural Revolution, and officials of the Ministry of Health at the time. The results showed that 41 news items were broadcast from the three news parts examined from November 2021 to July 2022. The 20:30 news program had the greatest impact on the audience and officials due to its critical tone, brevity, and frank interviews with officials. After that, the 21:00 news part of Channel One was popular with the interviewees and officials. According to the interviewees, holding live conversation-based programs with the presence of top-level experts in the field of medicine can be effective in conveying the message and familiarizing them with arguments for and against. Content analysis showed that the main focus of this news was to follow up on the implementation of one of the major health system policies. In this process, the IRIB was able to play an intermediary role between the public, elites, and policymakers.
 

کلیدواژه‌ها English

Television News
Agenda-Setting
Medical Admissions Expansion
IRIB
Document-Based Journalism
آذربخش، سید‌علی محمد. (1392). درآمــدی بــر نقــش رســانه‌ها در جریان‌ســازی. تهــران: مرکــز پژوهش‌هـای صداوســیمای جمهــوری اسلامی ایــران.
اســولیوان، تــام. (1385 ). مفــاهیم کلیــدی ارتباطــات. مترجم میرحــسن رئیس‌زاده، تهران: فصل نو.
انوری، محمدرضا. (1390). عوامل موثر بر شکل‌گیری افکارعمومی، دوفصلنامه علمی تخصصی نامه فرهنگ و ارتباطات، 3 (4).
بنافی، مسعود، و نوروزی، محمد. (1392). تحلیلی آسیب‌شناسانه از ترجمان اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران در برنامه‌های عملیاتی ملاحظاتی سیاستی، فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامهریزی، ۱۸ (۴) ،۱۹۵-161.
 http://eprj.ir/article-1-1121-fa.html
خاشعی، رضا، و ذکایی، محمدسعید. (1395). نحوه بازنمایی سبک زندگی سلامت‌محور در رسانه‌های گروهی، تحلیل محتوای پیام‌های سلامت‌محور تولید شده در چهار رسانه (رادیو سلامت، تلویزیون، وب‌سایت سلامت‌نیوز و هفته‌نامه سلامت). فصلنامه پژوهشهای ارتباطی، 23(85)، 65- 45.
رحمانی، الهه، نقیب‌السادات، سیدرضا، و تقی‌آبادی، مسعود. (1402). نقش رسانه‌های نوین در سبک‌زندگی سلامت‌محور با مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی. فصلنامه مطالعات رسانههای نوین، 9(33) 121-81.
شجاعی، علیرضا. (1401). ارزیابی عملکرد خبری سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در مقابله با همه‌گیری کرونا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.
عباسی، حجت الله. (1388). خبر تلویزیون. تهران: دانشگاه صدا‌و‌سیما.
علی‌عسکری، عبدالعلی. (1394). مدیریت رسانه، نگاهی نو، چاپ و انتشارات سروش، تهران.
عطاردی، الهه. (1389). ویژگی‌های مجری موفق در برنامه‌های سیما، تهران: انتشارات خانه چاپ و طرح.
محسنیان‌راد، مهدی. (1378). ارتباط‌شناسی ارتباطات انسانی (میان‌فردی، گروهـی و جمعـی). تهران: سروش.
نصراللهی، اکبر. (1387). اصول خبرنویسی، شناخت، جمع‌آوری و انتشار اخبار. تهران: سروش، چاپ هفتم.
ویندال، سورین. (1376). کاربرد نظریه‌های ارتباطات. مترجم علیرضا دهقان، تهران : مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
Angus, K., Bauld, L., Campbell, M., Hinds, K., Hilton, S., Langley, T., Katikireddi, SV., Lewis, S., Thomas, J., Stead, M., & Young, B. (2019). Mass media to communicate public health messages in six health topic areas: a systematic review and other reviews of the evidence. Southampton (UK): NIHR Journals Library. Bookshelf ID: NBK540706 /
https://doi.org/10.3310/phr07080
Bou-Karroum, Lama., El-Jardali, Fadi., Hemadi, Nour., Faraj, Yasmine., Ojha, Utkarsh., Shahroor, Maher., Darzi, Andrea., Ali, Maha., Doumit, Carine., Langlois, Etienne., Melki, Jad., Honein, Gladys., & Akl, Elie. (2017). Using media to impact health policy-making: An integrative systematic review. Implementation Science. 12(1),52. https://doi.org/10.1186/s13012-017-0581-0
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Dearing, JW. (2009). Applying diffusion of innovation theory to intervention development. Res Soc Work Pract,19(5),503-518. https://doi.org/10.1177/1049731509335569
Eilenberg, J. (2017). Institutional deviance in TV news: BBC, ITV and the Mid Staffordshire hospital scandal. Crime, Media, Culture an international journal,14(3), 485 – 504.
Gollust, S.E., Fowler, E.F., & Niederdeppe, J. (2019). Television news coverage of public health issues and implications for public health policy and practice. Annual Review of Public Health,1(40), 167-185.
Haq, Z.U., Sood, S., Yansen, S., Javeed, S., & Ali, N. (2010). Using TV talk show for public health media advocacy: a case study. J Pak Med Assoc. 60 (6), 460-4. PMID: 20527644.
jayakar, K. A., Albarran, B., Mierzejewska., & J. Jung, (Eds.). (2018). Handbook of media management and economics. Abingdon: Routledge.
Lee, G. (2010). Who Let Priming out? Analysis of First and Second Level Agenda Setting. International Communication Gazette, 72 (8),776.
Ruigrok, N., & Atteveldt, W.V. (2007). Global angling with a local angle: how U.S., british, and dutch newspapers frame global and local terrorist attacks. In Press :Politics, 12(1), 68-90.
Scheufele, D.A. (1999). Framing as a Theory of Media Effects. In Journal of Communication, 49(1), 103-122.
Williams, I., & labafi, S. (2019). Open data policies in social media industry: A model for convergence of views. Paper presented at Annual Conference of the European Media Management Association, Limassol , Cyprus , 5-7.

  • تاریخ دریافت 21 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 27 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 31 تیر 1404