تحلیل کیفی تعارضات خبری رسانه ملی در بحران‌ها: زمینه‌سازی برای بازطراحی الگوی اعتماد عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه مدیریت رسانه، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت رسانه، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

3 استادیار،گروه ارتباطات، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران

4 استادیار،گروه مدیریت، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

10.22082/cr.2025.2071913.2846
چکیده
رسانه ملی به‌عنوان اصلی‌ترین مرجع اطلاع‌رسانی در جمهوری اسلامی ایران، نقشی کلیدی در شکل‌دهی به افکار عمومی در موقعیت‌های بحرانی ایفا می‌کند. با این‌حال، عملکرد این رسانه در پوشش بحران‌ها، همواره با انتقادهای فراوانی به‌ویژه در زمینه تعارضات خبری، سوگیری اطلاعاتی و کاهش اعتماد عمومی مواجه بوده است. پژوهش حاضر، با هدف تحلیل کیفی تعارضات خبری رسانه ملی در بحران‌ها و زمینه‌سازی برای بازطراحی الگوی اعتماد عمومی انجام شده است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و با روش تحلیل محتوای کیفی انجام‌ گرفته است. داده‌ها از طریق ۱۰ مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته با متخصصان ارتباطات، مدیران رسانه‌ای، مدیران بحران و مخاطبان مطلع، گرداوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، تحلیل شده­اند. در مرحله کدگذاری باز، ۱۵۰ مفهوم اولیه به دست آمده­اند که در کدگذاری محوری، به ۴۰ مقوله میانی و در نهایت در کدگذاری انتخابی به ۶ شاخص کلان (شامل: شفافیت و صداقت خبری، اعتمادسازی و مشروعیت رسانه‌ای، ساختار حرفه‌ای رسانه در مدیریت بحران، عدالت اطلاعاتی و پوشش فراگیر، ارتباط دوسویه و تعاملی با جامعه، و تحلیلگری انتقادی و آینده‌نگر) دسته‌بندی شده­اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که مهم‌ترین عوامل موثر در تعارض خبری و کاهش اعتماد عمومی را می­توان عبارت‌ از: ضعف در شفافیت اطلاعات، حذف صداهای مستقل، سوگیری سیاسی، نبود روایت چندصدایی، فقدان همدلی در بازنمایی رنج انسانی و گسست بین واقعیت میدانی و روایت رسانه‌ای دانست. این مقاله با ارائه الگوی مفهومی نوینی برای بازطراحی سازوکارهای اعتمادساز، گامی در مسیر بازسازی اعتماد عمومی به رسانه ملی در شرایط بحرانی محسوب می‌شود.

تازه های تحقیق

نواوری پژوهش حاضر در دو سطح اصلی قابل تبیین است:

الف ) از منظر روش‌شناختی: این مطالعه با بهره‌گیری از تحلیل محتوای‌کیفی استقرایی و ترکیب دیدگاه‌های کنشگران مختلف (از مدیران تا مخاطبان)، به جای بررسی سطحی پدیده‌ها، به واکاوی عمیق ساختارهای معنایی نهفته در تعارضات خبری می‌پردازد.

ب ) از منظر مفهومی: این تحقیق با عبور از نگاه سنتی به خبر (به‌مثابه انتقال پیام)، پدیده تعارض خبری را در قالب الگویی دارای شش شاخص (شامل عدالت اطلاعاتی، تحلیل‌گری آینده‌نگر و ...) بازتعریف می‌کند. این پژوهش با پیوند دادن «تعارضات ساختاری» به «فروپاشی مشروعیت نمادین»، چارچوبی نوین برای درک چگونگی شکل‌گیری بی‌اعتمادی عمومی در دوران بحران ارائه می‌دهد‌که می‌تواند مبنای بازطراحی استراتژی‌های ارتباطی رسانه‌های رسمی باشد.

 

 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Qualitative Analysis of News Conflicts in National Media During Crises: Laying the Foundation for Redesigning the Public Trust Framework

نویسندگان English

Ramin Bayani 1
saied eslami 2
Ali Mohammad Mazidi Sharafabadi 3
Mohammad Reza Dehghani Ashkezari 4
1 Ph.D Student in Media Management, Ya.c., Islamic Azad University, Yazd, Iran
2 Assistant of Prof. In Media Management, Ya.c., Islamic Azad University, Yazd, Iran
3 Assistant of Prof. In Communication Science, May.c., Islamic Azad University, Maybod, Iran
4 Assistant of Prof. In Entrepreneurship, Ya.c., Islamic Azad University, Yazd, Iran
چکیده English

National media, as the main source of information in the Islamic Republic of Iran, plays a key role in shaping public opinion in crisis situations. the performance of this media in covering crises has always faced a lot of criticism, especially in the field of news conflicts, information bias, and reduced public trust. The present study aimed to qualitatively analyze national media news conflicts in crises and lay the groundwork for redesigning a public trust model. This applied research was conducted using a qualitative content analysis method. Data were collected through 10 semi-structured interviews with communication experts, media managers, crisis managers, and informed audiences and analyzed using open, axial, and selective coding. In the open coding stage, 150 initial concepts were extracted, which were categorized into 40 intermediate categories in axial coding and finally into 6 macro-indicators in selective coding (including: transparency and accuracy in news, trust-building and media legitimacy, professional structure of the media in crisis management, information justice and comprehensive coverage, interactive communication with the community, and critical and forward-looking analysis). The findings show that the most important factors affecting news conflict and the decline in public trust are: weakness in information transparency, elimination of independent voices, political bias, lack of multi-voice narrative, lack of empathy in representing human suffering, not matching reality with media narrative. By presenting a new conceptual model for redesigning trust-building mechanisms, this article is considered a step towards rebuilding public trust in the national media in crisis situations.

کلیدواژه‌ها English

Qualitative Content Analysis
National Media
News Conflict
Crisis
Public Trust
Qualitative Coding

  • تاریخ دریافت 02 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 23 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 22 آذر 1404